Kategoriler
Seçilen Filtreler
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE1_NAME }}
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE2_NAME }}
Marka
Model
{{ FILTER.NAME }}
Fiyat
Entes Koruma ve Kumanda Röleleri: MKS, GKRC ve MCB Serileri
Entes röleleri, motorları ve tesisatı besleme kalitesindeki bozulmalara karşı koruyan izleme cihazlarıdır. Termik rölenin göremediği faz sırası hatası, faz kaybı ve gerilim sapması gibi durumları doğrudan ölçerek devreyi keser. 10 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik olarak bu sayfada; motor koruma rölesi, gerilim koruma rölesi, seviye kontrol rölesi ve zaman rölelerinin görevlerini, gerçek sipariş kodlarıyla model seçeneklerini ele alıyoruz.
Önemli Güvenlik Uyarısı: Koruma röleleri, sürekli çalışan ve operatör gözetimi bulunmayan tesislerde kritik güvenlik işlevi görür. Ayar değerleri motor ve tesis verilerine göre belirlenmeli, devreye alma yetkili elektrik teknik personeli tarafından yapılmalıdır.
Termik Rölenin Göremediği Arızalar
Termik röle akımı ölçer ve aşırı yükte devreyi keser. Ancak besleme kaynaklı bazı arızalar akımı hemen yükseltmez veya farklı bir belirti verir; bu durumlarda ayrı bir izleme rölesi gerekir.
| Arıza | Termik Röle | İzleme Rölesi | Risk |
|---|---|---|---|
| Faz sırası hatası | Algılamaz | Algılar | Motor ters döner |
| Faz kaybı | Geç algılar | Anında algılar | Sargı hızla ısınır |
| Gerilim düşüklüğü | Dolaylı | Doğrudan ölçer | Motor zorlanır |
| Gerilim yüksekliği | Algılamaz | Algılar | Elektronik zarar görür |
| Faz dengesizliği | Kısmen | Algılar | Sargılar farklı ısınır |
| Kuru çalışma (pompa) | Algılamaz | Seviye rölesiyle | Pompa yanar |
Motor Koruma Rölesi (MKS)
Motor koruma rölesi, motorun beslemesini sürekli izler ve tanımlanan sınır dışına çıkıldığında kumanda devresini keser. Termik rölenin tamamlayıcısıdır.
- Faz sırası kontrolü: Motorun ters yönde çalışmasını baştan engeller.
- Faz kaybı algılama: İki fazla çalışmayı anında tespit eder.
- Gerilim izleme: Alt ve üst gerilim sınırları tanımlanabilir.
- Dengesizlik koruması: Fazlar arasındaki farkı izler.
- Gecikme ayarı: Anlık dalgalanmaların gereksiz açma yaratmasını önler.
Faz sırası neden kritik? Pompa, kompresör ve konveyör gibi makinelerde motorun ters dönmesi mekanik hasara yol açabilir. Örneğin bir santrifüj pompa ters yönde çalıştığında su basmaz ancak çalışıyor görünür; bu durum uzun süre fark edilmeden salmastra ve rulman hasarına dönüşebilir.
Gerilim Koruma Rölesi (GKRC)
Şebeke gerilimindeki sapmalar, elektronik cihazlar ve motorlar için ayrı riskler taşır. Gerilim koruma rölesi bu sapmaları izler ve sınır aşıldığında devreyi keser.
| Durum | Etkisi | Rölenin Tepkisi |
|---|---|---|
| Düşük gerilim | Motor akımı yükselir, sargı ısınır | Alt sınırda keser |
| Yüksek gerilim | Elektronik kart ve sürücü zarar görür | Üst sınırda keser |
| Nötr kopması | Fazlar arası dengesiz gerilim | Anında keser |
| Kısa süreli dalgalanma | Gereksiz duruş riski | Gecikme ayarıyla tolere edilir |
| Enerji geri gelmesi | Ani yeniden çalışma | Yeniden devreye alma gecikmesi |
Sıvı Seviye Kontrol Rölesi
Depo, kuyu ve tank uygulamalarında pompanın kuru çalışması en yaygın arıza nedenlerinden biridir. Seviye kontrol rölesi, elektrot veya şamandıra üzerinden sıvı seviyesini izleyerek bunu önler.
- Elektrotları yerleştirin: Alt ve üst seviye elektrotları tanka konumlandırılır.
- Hassasiyeti ayarlayın: Sıvının iletkenliğine göre eşik değeri belirlenir.
- Modu seçin: Doldurma veya boşaltma moduna göre çalışma yönü tanımlanır.
- Kumandayı bağlayın: Röle çıkışı pompa kontaktörünün bobinini sürer.
- Gecikme verin: Dalgalanmanın gereksiz açma kapamaya yol açmaması sağlanır.
- Test edin: Seviye değişimi simüle edilerek çalışma doğrulanır.
Röle çıkışının süreceği kontaktörler Eaton DILM kontaktör kategorisinde, pompa motorunun aşırı yük koruması ise Eaton PKZM motor koruma şalterlerinde sağlanır.
Zaman Röleleri ve Astronomik Zaman Şalteri
Zaman Rölesi (MCB Serisi)
Bir komutu belirlenen süre sonunda uygular. Yıldız-üçgen geçişi, sıralı motor kalkışı ve havalandırma gecikmesi gibi senaryolarda kullanılır. Çekmede ve bırakmada gecikme fonksiyonları sunar.
Astronomik Zaman Şalteri (DTR)
Konum bilgisine göre gün doğumu ve batımı saatlerini hesaplar. Dış aydınlatma programı yıl boyunca mevsime göre kendiliğinden kayar; elle güncelleme gerektirmez.
Dış aydınlatma notu: Sabit programlı bir zaman saatinde yaz aylarında hava kararmadan lambalar yanar, kışın ise geç devreye girer. Astronomik şalter bu kaymayı kendisi yönettiği için hem enerji tasarrufu hem doğru zamanlama sağlar.
Entes Röle Modelleri ve Sipariş Kodları
Aşağıdaki tablo, Mutel'de aktif olan Entes rölelerinden farklı aileleri temsil eden örnekleri içerir. Her koda tıklayarak ürünün canlı sayfasına ulaşabilirsiniz.
| Ürün Kodu | Ürün | Görev | Tipik Kullanım |
|---|---|---|---|
| MKS-01 | Motor koruma rölesi | Faz ve gerilim izleme | Motor çıkışı |
| MKS-03 | Motor koruma rölesi | Faz ve gerilim izleme | Kritik makine hattı |
| GKRC-02F | Gerilim koruma rölesi | Alt ve üst gerilim sınırı | Elektronik cihaz besleme |
| LLS-01 | Sıvı seviye kontrol rölesi | Seviye izleme | Depo, kuyu, tank |
| SSRC-04 | Sıvı seviye kontrol rölesi | Seviye izleme | Pompa kuru çalışma koruması |
| MCB-30 | Zaman rölesi | Gecikme fonksiyonu | Yıldız-üçgen, sıralı kalkış |
| DTR10 | Astronomik zaman şalteri | Gün doğumu-batımı programı | Dış aydınlatma |
| ERB-50 | Çok fonksiyonlu röle | Seçilebilir fonksiyon | Genel amaçlı kumanda |
Aydınlatma gruplarını astronomik programla kumanda etmek için röle çıkışı bir tesisat kontaktörünü sürer; uygun modeller ABB ESB tesisat kontaktörleri arasında yer alır.
Sipariş Öncesi Kontrol Listesi
- Hangi arıza tipine karşı koruma gerektiği belirlendi mi?
- Faz sırası kritik bir makine var mı?
- Gerilim sınırları tesis verilerine göre belirlendi mi?
- Seviye kontrolünde elektrot mu şamandıra mı kullanılacak?
- Röle çıkışı doğrudan mı yoksa kontaktör üzerinden mi yük sürecek?
- Gecikme ayarları gereksiz açmaları önleyecek biçimde planlandı mı?
- Pano rayında gerekli modül genişliği ayrıldı mı?
Yaygın Hatalar
- Faz sırası kritik makinede yalnız termik röleye güvenmek
- Gerilim sınırlarını çok dar ayarlayıp gereksiz duruş yaşamak
- Seviye rölesinde sıvı iletkenliğine uygun hassasiyet seçmemek
- Röle kontağıyla pompayı doğrudan beslemeye çalışmak
- Astronomik şalterde konum bilgisini varsayılan bırakmak
- Gecikme ayarı vermeyip anlık dalgalanmada açma yaşamak
Koruma Rölesi Ayarlarında Denge
İzleme rölelerinde sınır değerlerin çok dar ayarlanması, şebekedeki normal dalgalanmalarda gereksiz duruşa yol açar. Çok geniş ayar ise korumayı işlevsiz bırakır.
| Ayar | Çok Dar | Çok Geniş |
|---|---|---|
| Gerilim sınırı | Sık gereksiz duruş | Cihaz korunmaz |
| Gecikme süresi | Anlık dalgada açar | Geç müdahale |
| Dengesizlik eşiği | Normal yükte açar | Faz kaybı geç algılanır |
Ayar yöntemi: Devreye almadan önce şebeke bir süre gözlenir ve normal dalgalanma aralığı belirlenir. Sınırlar bu aralığın dışına, gecikme ise anlık düşüşleri tolere edecek biçimde ayarlanır.
Röle Seçiminde Öncelik Sırası
Bir tesiste hangi koruma rölesinin öncelikli olduğu, makinenin arıza durumunda yaratacağı sonuca göre belirlenir.
Ters dönmesi mekanik hasara yol açan pompa ve kompresörlerde faz sırası koruması ilk sıradadır. Hassas elektronik besleyen hatlarda gerilim koruma rölesi öne çıkar. Kuru çalışma riski olan pompalarda ise seviye kontrol rölesi önceliklidir.
Bu üç işlev tek bir çok fonksiyonlu röleyle de karşılanabilir; ancak kritik uygulamalarda ayrı cihazlar kullanmak, bir cihazın arızalanması durumunda diğer korumaların devrede kalmasını sağlar.
Koruma rölesi seçimi tesisin gerçek risklerine göre yapılmalıdır.
Hayır, tamamlayıcıdır. Termik röle aşırı yükü akım üzerinden izler. Motor koruma rölesi ise faz sırası, faz kaybı ve gerilim sapması gibi besleme kaynaklı arızaları doğrudan algılar.
Pompa, kompresör ve konveyör gibi makinelerde motorun ters dönmesi mekanik hasara yol açabilir. Faz sırası rölesi, yanlış sırada bağlantı durumunda motorun çalışmasına izin vermez.
Şebeke gerilimi tanımlanan alt veya üst sınırın dışına çıktığında devreyi keser. Nötr kopması gibi fazlar arası dengesizlik yaratan durumlarda da devreye girer.
Tanka yerleştirilen elektrotlar arasındaki iletkenliği ölçer. Sıvı seviyesi elektrota ulaştığında veya çekildiğinde kontak konum değiştirir ve pompa kumandası buna göre yönetilir.
Girilen konum bilgisine göre gün doğumu ve batımı saatlerini kendisi hesaplar. Dış aydınlatma programı yıl boyunca mevsime göre kendiliğinden kayar.
Küçük yükler dışında önerilmez. Pompa akımı röle kontaklarının kapasitesini aşabilir; röle çıkışıyla bir kontaktör sürülmelidir.