Petrokimya, rafineri, boya üretimi ve benzeri tesislerde normal işletim sırasında zaman zaman patlayıcı gaz karışımı oluşabilen alanlar Zone 1 olarak sınıflandırılır. Bu ortamlarda kullanılacak projektörler, standart endüstriyel veya hatta yüksek IP korumalı konvansiyonel armatürlerden temelden farklıdır: iç ark ve kıvılcımların dış atmosfere sızdırılmaması ya da yüzey sıcaklığının gazın tutuşma noktasının altında tutulması zorunludur. 10 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik, Zone 1 ex-proof armatür kategorisinde Pelsan Atarex Zone1 projektör serisini stoğunda bulundurmaktadır. Bu rehberde hem ATEX parametrelerini hem de 50W'tan 480W'a uzanan ürün ailesini detaylandırıyoruz.
IEC 60079-10-1 standardına göre Zone 1; normal işletim koşullarında ara sıra patlayıcı gaz veya buhar karışımının oluşabildiği alanları kapsar. Bu tanım, armatür seçiminde birkaç kritik yükümlülük doğurur:
| Parametre | Zone 1 Gerekliliği | Açıklama |
|---|---|---|
| Ekipman Kategorisi | Kategori 2G veya 1G | 1G Zone 0'da da kullanılabilir; 2G yalnızca Zone 1 ve 2 |
| EPL (Ekipman Koruma Seviyesi) | EPL Gb (veya Ga) | Gb: normal ve beklenen arızada güvenlik; Ga: sürekli arızada güvenlik |
| Gas Group | IIA / IIB / IIC | IIC en geniş kapsamı sağlar (H₂ ve asetilen dahil) |
| T-Sınıfı | T1–T6 (sahaya göre) | T4 = maks. 135°C yüzey sıcaklığı; çoğu petrokimya gazını kapsar |
| IP Koruma | Minimum IP65 | Nem ve toz girişine karşı tam yalıtım zorunlu |
ATEX parametre sistemi hakkında daha ayrıntılı bilgi için ATEX direktifi rehberimizi inceleyebilirsiniz. Tüm ex-proof ürün ailesine genel bakış için ex-proof LED projektör kategorimiz başlangıç noktası oluşturabilir.
Petrokimya ve rafineri sahalarında en yaygın karşılaşılan patlayıcı gazlar etilen, propan, bütan ve hidrojen sülfit gibi IIB grubundaki maddelerdir. Gas group IIB sertifikalı bir armatür, IIA gazlarını ve IIB gazlarını kapsar; ancak hidrojen (IIC) içeren sahalarda yetersiz kalır. T4 sıcaklık sınıfı ise armatür yüzey sıcaklığının 135°C'yi aşmadığını garanti eder; bu değer çoğu petrokimya gazının tutuşma sıcaklığının güvenli altındadır.
Ex-proof projektör modellerinin büyük çoğunluğu 6500K gün ışığı renk sıcaklığında üretilmektedir. Bunun temel nedeni; patlayıcı ortam sahalarında personelin gaz kaçak belirtilerini (renk değişimi, görünür toz bulutu), boru bağlantısını ve tehlike işaretlerini maksimum netlikte ayırt edebilmesi gereksinimidir. Soğuk beyaz / gün ışığı tonları bu ayrımı en iyi destekleyen Kelvin aralığıdır.
| Kelvin (K) | Ton | Zone 1 Uygunluk | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 2700–3000 K | Sıcak sarı | Önerilmez | Renk ayırt etme zayıflar; tehlike işaretleri gözden kaçabilir |
| 4000 K | Nötr beyaz | Sınırlı | Ofis ve depo içi için dengeli; patlayıcı saha için yeterli kontrast yok |
| 5700 K | Soğuk beyaz | Uygun | Yüksek kontrast; renk ayrımı ve güvenlik işareti okunabilirliği iyi |
| 6500 K | Gün ışığı | Tercih Edilen | Maksimum netlik ve kontrast; Pelsan Atarex Zone1 serisi standart CCT değeri |
Mutel Elektrik stoğunda Zone 1 projektör kategorisinde Pelsan'ın Atarex Zone1 serisi yer almaktadır. Tümü IP66, 6500K ve ATEX sertifikalı olan bu modeller, 50W'tan 480W'a geniş bir güç yelpazesi sunarak küçük süreç odalarından geniş açık saha uygulamalarına kadar farklı ölçekteki projelere yanıt verir.
| Model | Güç | CCT | IP | Tipik Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Pelsan Atarex Zone1 50W Exproof Projektör (115486) | 50 W | 6500 K | IP66 | Küçük süreç odası, boru koridoru |
| Pelsan Zone1 50W IP66 Exproof Projektör (117820) | 50 W | 6500 K | IP66 | Kompakt montaj, dar alan aydınlatma |
| Pelsan Atarex Zone1 100W Exproof Projektör (115865) | 100 W | 6500 K | IP66 | Pompa istasyonu, orta ölçek depo |
| Pelsan Atarex Zone1 150W Exproof Projektör (115864) | 150 W | 6500 K | IP66 | Açık process alanı, tank çevresi |
| Pelsan Atarex Zone1 200W Exproof Projektör (115863) | 200 W | 6500 K | IP66 | Büyük tank sahası, orta yükseklikli açık alan |
| Pelsan Atarex Zone1 240W Exproof Projektör (115487) | 240 W | 6500 K | IP66 | Büyük açık saha, yüksek direk uygulaması |
| Pelsan Atarex Zone1 480W Exproof Projektör (115780) | 480 W | 6500 K | IP66 | Liman, büyük petrokimya açık sahası, geniş depo çevresi |
Atarex serisini öne çıkaran özellikler: Döküm alüminyum gövde, yüksek tokluklu temperli cam kapak ve paslanmaz çelik bağlantı elemanları uzun saha ömrü sağlar. Ayarlanabilir montaj braketi hem direk hem de yapısal yüzeye esnek konumlandırmaya imkân tanır. 240W ve 480W modeller, tek armatürle geniş çalışma alanının aydınlatılması gereken büyük liman ve petrokimya komplekslerinde tercih edilmektedir.
Doğru model seçimi için iki temel girdi belirleyicidir: montaj yüksekliği ve hedeflenen aydınlık düzeyi (lux). Aşağıdaki tablo pratik bir başlangıç noktası sunar; kesin hesaplama için lümen dağılım simülasyonu önerilir.
| Uygulama | Hedef Lux | Montaj Yüksekliği | Önerilen Model |
|---|---|---|---|
| Boru koridoru / küçük süreç odası | 100–200 lx | 4–6 m | Atarex 50W |
| Pompa istasyonu / kompresör binası | 200–300 lx | 6–8 m | Atarex 100W |
| Açık proses alanı / tank arası geçiş | 100–200 lx | 8–12 m | Atarex 150W |
| Büyük tank sahası / yükleme rampası | 200–300 lx | 10–15 m | Atarex 200W |
| Geniş proses sahası / boru köprüsü altı | 200+ lx | 12–18 m | Atarex 240W |
| Büyük liman / petrokimya kompleksi açık alanı | 200+ lx | 18–25 m | Atarex 480W |
Özellikle yüksek tavanlı kapalı proses yapılarında projektör yerine Zone 1 ex-proof yüksek tavan armatürleri daha homojen ışık dağılımı sağlar; iki teknoloji birlikte kullanıldığında (iç mekân yüksek tavan + dış cephe projektör) bütünleşik saha aydınlatma planı oluşturulabilir.
Patlayıcı ortam aydınlatması, yalnızca projektör seçiminden ibaret değildir. Güvenli ve yönetmelik uyumlu bir Zone 1 aydınlatma sistemi birden fazla armatür tipini bir arada gerektirir:
Zone 1 sahaya armatür kabulünde yalnızca teknik veri sayfasına güvenmek yeterli değildir. Aşağıdaki adımlar her armatür için uygulanmalıdır:
| Adım | Kontrol Noktası | Kaynak |
|---|---|---|
| 1 | Armatür gövdesindeki ATEX işaretini oku: ⟨Ex⟩ II 2G Ex d/e/i IIB T4 Gb | Fiziksel armatür |
| 2 | Sertifika numarasını onaylanmış kuruluş (NoBo) veri tabanında doğrula | NoBo web sitesi veya AB ATEX portalı |
| 3 | Gas group ve T-sınıfının PKD'daki saha sınıflandırmasıyla eşleştiğini teyit et | Patlamadan Korunma Dokümanı |
| 4 | Kurulumu IEC 60079-14 kapsamında yetkili elektrik müteahhidine yaptır | Yetkili personel belgesi |
| 5 | Periyodik bakımı IEC 60079-17 kapsamında yıllık yaptır; kayıt tut | Bakım defteri / dijital kayıt |
Mutel Elektrik, tüm ex-proof armatür satışlarında ATEX sertifika belgesi ve uygunluk beyanını (DoC) temin etmektedir. Sertifika numarası doğrulama desteği için teknik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Gas group, T-sınıfı ve montaj yüksekliği bilgisini paylaşın — teknik ekibimiz uygun Atarex modelini ve ATEX sertifika detaylarını iletsin.
Zone 1 sahalar için Kategori 2G (EPL Gb) armatür zorunludur. Kategori 1G (EPL Ga) de Zone 1'de kullanılabilir; ancak genellikle Zone 0 için tasarlanmıştır ve maliyeti daha yüksektir. Kategori 3G (EPL Gc) ise yalnızca Zone 2'de geçerlidir; Zone 1'de kullanılamaz.
Gas group, armatürün hangi patlayıcı gazlara karşı güvenli olduğunu belirler. IIB; propan, etilen ve hidrojen sülfit gibi gazları kapsar. IIC ise en tehlikeli gazlar olan hidrojen ve asetileni de kapsar. IIC sertifikalı armatür IIA ve IIB gazlarını da karşılar; dolayısıyla saha gazı belirsizse IIC tercih edilmesi önerilir.
T4, armatürün yüzey sıcaklığının maksimum 135°C'de kaldığını garanti eder. Propan (tutuşma: 470°C), etanol (365°C), etilen (425°C) ve hidrojen sülfit (270°C) gibi yaygın petrokimya gazlarının tutuşma sıcaklıklarının çok altında olduğundan T4, bu sektörlerde standart kabul edilmektedir. Hidrojen (560°C) ve asetilen (305°C) içeren sahalarda T4 de yeterlidir; ancak gas group mutlaka IIC olmalıdır.
Pelsan Atarex Zone1 480W projektör, tipik olarak 50.000–60.000 lm aralığında çıkış üretmektedir. Kesin fotometrik değerler için ürün teknik veri sayfasını (TDS) talep edebilirsiniz. Bu lümen seviyesi, 18–25 m direk yüksekliğinden büyük bir açık saha alanını tek armatürle aydınlatmaya yetecek kapasitededir.
IEC 60079-17 standardı patlayıcı ortam armatürlerinde yılda en az bir kez görsel + detaylı denetim öngörmektedir. Kontrol kapsamı: conta bütünlüğü, civata sıkılıkları, kablo girişi sızdırmazlığı, armatür yüzeyinde çatlak veya korozyon, LED modül ve sürücü sağlığı. Tüm bakım kayıtları dokümante edilmelidir; denetimsiz armatür sertifika geçerliliğini yitirebilir.
Bayi Girişi
