Filtre
Kategoriler
Seçilen Filtreler
{{ SELECTED.TEXT }} ×
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE1_NAME }}
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE2_NAME }}
Marka
Model
{{ FILTER.NAME }}
Fiyat

Ex-Proof Yüksek Tavan Armatürleri: Atarex ve Sia Serileri

Yazar: Uğur Şirin, Elektrik ve Otomasyon Mühendisi · Güncelleme: 9 Haziran 2026 · Kategori: Ex-Proof Armatürler

Ex-proof yüksek tavan armatürleri, patlayıcı gaz, buhar veya toz bulunan yüksek tavanlı endüstriyel tesislerin —fabrika üretim hollerinin, tehlikeli bölge sınıflandırmasına giren depoların, hangarların ve proses alanlarının— güvenli ve verimli aydınlatılması için tasarlanmış sertifikalı armatürlerdir. Bu ürünlerde aydınlatma performansının ötesinde, armatürün patlayıcı ortamı tutuşturmasını engelleyen koruma türü (alev sızdırmazlık, artırılmış güvenlik) belirleyicidir. Bu rehber, Mutel'in ex-proof armatürler kategorisi altında sunulan iki ana yüksek tavan ailesine odaklanır: Pelsan Atarex ve Pelsan Sia.

Önemli Güvenlik Uyarısı: Patlayıcı ortam armatürleri can ve mal güvenliğini doğrudan etkiler. Seçim; ortamın bölge sınıfı (Zone 1/2/21/22), gaz/toz grubu (IIA/IIB/IIC veya IIIA/IIIB/IIIC) ve sıcaklık sınıfıyla (T1...T6) uyumlu, geçerli ATEX ve/veya IECEx sertifikalı ürünle yapılmalıdır. Kurulum, yetkili elektrik mühendisi ve tesisin patlamadan korunma dokümanı (PKD) doğrultusunda gerçekleştirilmelidir. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve mühendislik onayının yerine geçmez.

Ex-Proof Yüksek Tavan Armatüründe Temel Kriterler

Standart bir endüstriyel yüksek tavan (high-bay) armatüründen farklı olarak, patlayıcı ortam armatürünün seçiminde aydınlatma parametreleri ile patlamadan korunma parametreleri birlikte değerlendirilir:

  • Bölge sınıfı uyumu: Atarex ve Sia serileri Zone 1 (gaz) ve Zone 21 (toz) ortamlar için işaretlenmiştir. Bölge sınıfı, patlayıcı atmosferin oluşma sıklığını ifade eder.
  • Koruma türü (Ex): Atarex Ex eb db IIB T4...T6 Gb (artırılmış güvenlik + alev sızdırmaz kombinasyonu), Sia ise Ex db IIB T6 Gb (alev sızdırmaz) işaretlidir.
  • Sıcaklık sınıfı (T sınıfı): Armatürün ulaşabileceği en yüksek yüzey sıcaklığını sınırlar ve ortamdaki gazın tutuşma sıcaklığının altında kalmalıdır.
  • Koruma sınıfı (IP66): Her iki seri de toza tam dayanım ve güçlü su jetine karşı koruma sağlar; bu, açık proses ve yıkamalı alanlar için kritiktir.
  • Montaj yüksekliği ve ışık açısı: Lümen çıkışı ve optik açı, tavan yüksekliğine göre seçilerek zeminde hedeflenen aydınlık düzeyi (lüks) sağlanır.

Pelsan Atarex Serisi (Zone 1/21, Ex eb db IIB)

Pelsan Atarex, yüksek tavanlı geniş hacimli üretim alanları için tasarlanmış, Ex eb db IIB T4...T6 Gb koruma türüne ve IP66 koruma sınıfına sahip ex-proof yüksek tavan armatür ailesidir. 50W'tan 240W'a uzanan geniş güç yelpazesi, farklı tavan yüksekliklerine ve aydınlık ihtiyaçlarına esnek yanıt verir. Tümü 6500K gün ışığı renk sıcaklığında olup, endüstriyel görme keskinliği ve renk ayrımı gerektiren proseslere uygundur.

Model Güç Bölge / Koruma IP
Atarex Zone 1 50W 6500K 50W Zone 1/21, Ex eb db IIB IP66
Atarex Zone 1 100W 6500K 100W Zone 1/21, Ex eb db IIB IP66
Atarex Zone 1 150W 6500K 150W Zone 1/21, Ex eb db IIB IP66
Atarex 200W 6500K 200W Zone 1/21, Ex eb db IIB IP66
Atarex Zone 1 240W 6500K 240W Zone 1/21, Ex eb db IIB IP66
Atarex Zone 1 50W 6500K (alt versiyon) 50W Zone 1/21, Ex eb db IIB IP66

Atarex serisinin tüm model çeşitleri ve teknik dokümanları Atarex model sayfasında incelenebilir.

Pelsan Sia Serisi (Zone 1/21, Ex db IIB, Sıva Üstü)

Pelsan Sia, Ex db IIB T6 Gb alev sızdırmaz koruma türüne ve IP66 koruma sınıfına sahip, sıva üstü montajlı ex-proof yüksek tavan armatür ailesidir. 50W'tan 200W'a uzanan güç kademeleriyle, doğrudan tavana veya konsola monte edilen, askı sistemi gerektirmeyen sağlam bir çözüm sunar. T6 sıcaklık sınıfı (85°C maksimum yüzey sıcaklığı), Sia'yı geniş bir gaz tutuşma sıcaklığı yelpazesinde güvenli kılar.

Model Güç Bölge / Koruma Montaj
Sia Ex-Proof 50W 6500K 50W Zone 1/21, Ex db IIB T6 Sıva üstü
Sia Ex-Proof 75W 6500K 75W Zone 1/21, Ex db IIB T6 Sıva üstü
Sia Ex-Proof 100W 6500K 100W Zone 1/21, Ex db IIB T6 Sıva üstü
Sia Ex-Proof 125W 6500K 125W Zone 1/21, Ex db IIB T6 Sıva üstü
Sia Ex-Proof 150W 6500K 150W Zone 1/21, Ex db IIB T6 Sıva üstü
Sia Ex-Proof 200W 6500K 200W Zone 1/21, Ex db IIB T6 Sıva üstü

Sia serisinin tüm güç kademeleri ve montaj detayları Sia model sayfasında yer alır.

Montaj Yüksekliği, Işık Açısı ve Lümen İlişkisi

Yüksek tavan armatürlerinde, zeminde hedeflenen aydınlık düzeyini (lüks) yakalamak için güç, lümen çıkışı, ışık açısı ve montaj yüksekliği birlikte hesaplanır. Genel ilke, montaj yükseldikçe daha yüksek güç ve/veya daha dar ışık açılı optik gerekmesidir:

  • 5-7 metre: 50-100W modeller, genellikle geniş açılı optikle homojen dağılım için yeterlidir.
  • 7-10 metre: 100-200W modeller; orta-dar açılı optik zemine düşen aydınlığı korur.
  • 10 metre ve üzeri: 200-240W modeller ve dar açılı optik, yüksek hangar ve büyük üretim hollerinde tercih edilir.

Dar ışık açısı, ışığı daha odaklı biçimde zemine yönelterek yüksek montajda nokta aydınlık değerini artırır; geniş ışık açısı ise düşük tavanlarda daha düzgün bir dağılım sağlar fakat yükseklikle birlikte zemindeki lüks değeri hızla düşer. Doğru seçim için aydınlatma simülasyonu (lüks hesabı) yapılması önerilir.

Sıcaklık Sınıfı (T Sınıfı) ve Gaz Grubu Seçimi

Patlayıcı ortamda armatürün ulaşabileceği maksimum yüzey sıcaklığı, ortamdaki gazın tutuşma sıcaklığından düşük olmalıdır. Atarex serisi T4 (135°C), T5 (100°C) ve T6 (85°C) sıcaklık sınıflarını kapsayacak biçimde işaretlenir; Sia serisi ise T6 (85°C) sınıfındadır. Her iki seri de IIB gaz grubu için sertifikalıdır; bu grup etilen gibi gazları kapsar. IIC gerektiren (hidrojen, asetilen) ortamlarda bu seriler kullanılamaz ve daha yüksek gaz grubu sertifikalı çözüm seçilmelidir.

Özellik Pelsan Atarex Pelsan Sia
Bölge Zone 1 / Zone 21 Zone 1 / Zone 21
Koruma türü Ex eb db IIB T4...T6 Gb Ex db IIB T6 Gb
Güç aralığı 50 – 240W 50 – 200W
Renk sıcaklığı 6500K 6500K
Koruma sınıfı IP66 IP66
Montaj Tavan / askılı Sıva üstü

Saha Uygulama Senaryoları

Senaryo 1: Kimyasal proses holü (Zone 1, 9 m tavan)

Çözücü buharı riski taşıyan yüksek tavanlı bir üretim holünde 24 adet Atarex 200W. Ex eb db IIB koruması ve IP66 ile proses buharına ve yıkamaya dayanıklı çözüm.

Senaryo 2: Un / toz depolama tesisi (Zone 21, 6 m tavan)

Yanıcı toz biriken bir depoda 18 adet Sia Ex-Proof 100W. Sıva üstü montaj sayesinde toz birikimini azaltan düz yüzey ve IP66 toz dayanımı.

Senaryo 3: Yüksek hangar / büyük üretim holü (12 m tavan)

Çok yüksek tavanlı bir hangarda dar açılı optikli 30 adet Atarex 240W. Yüksek lümen çıkışı, zemine yeterli aydınlık düşürerek görme keskinliğini korur.

Hızlı Seçim Rehberi

İhtiyaç Önerilen Seri / Güç
Orta tavan (5-7 m), gaz ortamı Atarex 50-100W veya Sia 50-75W
Yüksek tavan (7-10 m) Atarex 150-200W veya Sia 125-200W
Çok yüksek tavan (10 m+) Atarex 240W (dar açılı optik)
Sıva üstü, askısız montaj tercihi Pelsan Sia serisi
Geniş güç esnekliği gereken proje Pelsan Atarex serisi
Toz ortamı (Zone 21), düz yüzey Sia (sıva üstü) 100-150W

İlgili Ex-Proof Kategoriler

Yüksek tavan dışındaki patlayıcı ortam aydınlatma ihtiyaçları için Mutel'in geniş ex-proof armatürler ailesi incelenebilir. Zone 1 yüksek tavan uygulamalarına özel detay için Zone 1 yüksek tavan armatürleri sayfasına göz atabilirsiniz.

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik teknik ekibi, Atarex ve Sia serileri için bölge sınıfı, gaz grubu, sıcaklık sınıfı ve montaj yüksekliği bazlı projelendirme ve lüks hesabı desteği sunar. İletişim: 0212 254 44 46 · eticaret@mutel.com.tr

Sık Sorulan Sorular

Ex-proof yüksek tavan armatürü nedir?
Ex-proof yüksek tavan armatürü, patlayıcı gaz veya toz bulunan yüksek tavanlı endüstriyel tesisler için sertifikalı, alev sızdırmaz ve/veya artırılmış güvenlikli koruma türüne sahip aydınlatma armatürüdür. Pelsan Atarex (Ex eb db IIB T4...T6 Gb) ve Pelsan Sia (Ex db IIB T6 Gb) serileri Zone 1 ve Zone 21 ortamlar için IP66 korumayla 50W ile 240W arasında sunulur.
Atarex ile Sia serisi arasındaki fark nedir?
Atarex serisi Ex eb db IIB T4...T6 Gb koruma türüyle 50-240W aralığında ve daha geniş güç yelpazesiyle yüksek tavanlı geniş üretim alanları için uygundur. Sia serisi ise Ex db IIB T6 Gb alev sızdırmaz koruma türüne sahip sıva üstü montajlı modellerdir ve 50-200W aralığında sunulur. İkisi de Zone 1/21 ortamlar ve IP66 koruma sınıfındadır.
Yüksek tavan armatürünü hangi montaj yüksekliğine kadar kullanabilirim?
Montaj yüksekliği güce ve ışık açısına bağlıdır. 50-100W modeller yaklaşık 5-7 metre, 150-200W modeller 7-10 metre, 240W modeller 10 metre ve üzeri tavan yükseklikleri için uygundur. Dar ışık açılı optik yüksek montajda zemine daha fazla aydınlık düşürürken, geniş açılı optik düşük tavanlarda daha homojen dağılım sağlar. Kesin hesap aydınlatma simülasyonu ile yapılmalıdır.
Atarex ve Sia hangi sıcaklık sınıflarında çalışır?
Atarex serisi T4 (135°C), T5 (100°C) ve T6 (85°C) sıcaklık sınıflarını kapsayacak şekilde işaretlenmiştir; ortamdaki gazın tutuşma sıcaklığına göre uygun T sınıfı seçilir. Sia serisi T6 (85°C) sıcaklık sınıfında işaretlidir, bu da en geniş gaz yelpazesi için güvenli yüzey sıcaklığını ifade eder. T sınıfı her zaman ortamdaki gazın tutuşma sıcaklığından düşük yüzey sıcaklığı sağlamalıdır.
Ex-proof yüksek tavan armatürünü kim monte etmelidir?
Patlayıcı ortam armatürlerinin seçimi, kurulumu ve devreye alınması yetkili bir elektrik mühendisi ve patlayıcı ortam (Ex) eğitimli personel tarafından, tesisin patlamadan korunma dokümanına (PKD) uygun yapılmalıdır. Yanlış sıkma torku, kablo rakoru veya conta uygulaması koruma türünü geçersiz kılabilir; bu nedenle üretici montaj talimatına ve geçerli IEC 60079 serisine uyulması zorunludur.

Resmi Kaynaklar ve Referanslar

  1. IEC 60079 Serisi — Patlayıcı Ortamlar için Elektrikli Cihazlar — webstore.iec.ch
  2. 2014/34/AB (ATEX) Direktifi — Patlayıcı Ortam Ekipmanları — eur-lex.europa.eu
  3. IECEx — Uluslararası Ex Uygunluk Sertifikasyon Sistemi — iecex.com
  4. IEC 60529 — IP Koruma Sınıfları (IP66) — webstore.iec.ch
  5. IEC 60598 — Armatürler için Genel Güvenlik Kuralları — webstore.iec.ch

Uğur Şirin — Elektrik ve Otomasyon Mühendisi

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik bünyesinde görev yapan Uğur Şirin, patlayıcı ortam (ATEX/IECEx) aydınlatma projelerinde 8 yılı aşkın saha tecrübesine sahiptir. Kimya, petrokimya, gıda ve un sanayisinde Zone 1/21 yüksek tavan aydınlatma uygulamalarında bölge sınıflandırması, gaz grubu ve sıcaklık sınıfı uyumu üzerine 250+ proje danışmanlığı yürütmüştür.

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.