Ex-proof acil aydınlatma ve yönlendirme armatürleri, patlayıcı gaz veya toz bulunan tehlikeli bölgelerde elektrik kesintisi ya da yangın anında tahliye yollarının ve acil çıkışların güvenli biçimde aydınlatılmasını sağlar. Bu armatürlerde iki kritik gereksinim aynı anda karşılanır: bir yandan kesinti süresince dahili bataryayla çalışmaya devam etmek, diğer yandan patlayıcı ortamı tutuşturmayacak şekilde sertifikalı koruma türüne sahip olmak. Bu rehber, Mutel'in ex-proof armatürler kategorisi altında sunulan, gerçek patlayıcı ortam sertifikalı acil çıkış ve yönlendirme çözümlerine odaklanır.
Önemli Güvenlik Uyarısı: Acil aydınlatma can güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir konudur. Patlayıcı bölgelerde yalnızca ATEX ve/veya IECEx sertifikalı, ex-proof işaretli acil aydınlatma armatürleri kullanılmalıdır. Standart (ex-proof olmayan) acil aydınlatma armatürleri patlayıcı ortamda kesinlikle kullanılamaz. Seçim ve montaj; ortamın bölge sınıfı (Zone 1/2/21/22), gaz/toz grubu, sıcaklık sınıfı ve yürürlükteki yangın güvenliği yönetmeliği doğrultusunda yetkili elektrik mühendisi tarafından yapılmalıdır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve mühendislik onayının yerine geçmez.
Acil aydınlatma, normal şebeke beslemesinin kesilmesi durumunda devreye giren, kişilerin güvenli tahliyesini sağlayan bağımsız bir aydınlatma sistemidir. Patlayıcı ortamda bu işlev, ek bir güvenlik katmanıyla birleşir: armatürün kendisi de bir tutuşturma kaynağı olamaz. Temel kavramlar şunlardır:
EN 1838, acil kaçış aydınlatmasının uygulama kurallarını tanımlayan temel standarttır. Kaçış yolu aydınlatması için yol ekseninde asgari aydınlık düzeyi, düzgünlük oranı, devreye girme süresi ve sürekliliğe ilişkin gereksinimleri belirler. Açık alan (anti-panik) ve yüksek riskli görev alanı aydınlatması için de ayrı kriterler içerir. Bu standart, acil aydınlatma armatürlerinin ürün gereksinimlerini tanımlayan IEC 60598-2-22 ile birlikte değerlendirilir. Patlayıcı ortamda ise tüm bu gereksinimlere ek olarak IEC 60079 serisi ve 2014/34/AB (ATEX) direktifi kapsamında patlamadan korunma şartları sağlanmalıdır. Tahliye planı ve yangın güvenliği yönetmeliği, hangi alanlarda hangi süre ve aydınlık düzeyinin gerektiğini belirler.
Aşağıdaki ürünler, patlayıcı ortam için sertifikalı, gerçek ex-proof acil çıkış ve yönlendirme armatürleridir. Tümü IP66 koruma sınıfında ve dahili 3 saat batarya süreli olarak sunulur; bu modeller tehlikeli bölgelerde tahliye güvenliğinin sağlanması için tasarlanmıştır.
| Model | Tip | Batarya / Koruma |
|---|---|---|
| Pelsan LED Ex-Proof Acil Aydınlatma ve Yönlendirme | Acil aydınlatma + yönlendirme | Ex-Proof, IP66 |
| Pelsan Ex-Proof 3 Saat 22W Acil Çıkış Yönlendirme | Acil çıkış / yönlendirme, sıva üstü | 3 saat, IP66 |
| Pelsan Ex-Proof 3 Saat 2x8W Acil Çıkış Yönlendirme | Acil çıkış / yönlendirme, sıva üstü | 3 saat, IP66 |
| Pelsan Ex-Proof 3 Saat 2x18 Acil Çıkış Yönlendirme | Acil çıkış / yönlendirme, sıva üstü | 3 saat, IP66 |
Bazı tesislerde tehlikeli bölgenin dışında kalan koridorlar, ofisler ve geçiş alanları da acil aydınlatma gerektirir. Bu normal (patlayıcı olmayan) ortamlar için Pelsan'ın Ausled serisi standart bir referans çözümdür. Önemle belirtmek gerekir ki Ausled serisi ex-proof değildir; patlayıcı bölgelerde kullanılamaz ve yalnızca normal ortam acil aydınlatma ihtiyacı için aşağıda referans olarak sunulmaktadır. Patlayıcı bölgede mutlaka yukarıdaki sertifikalı ex-proof ürünler tercih edilmelidir.
Bilgi: Ausled ve Rausled serisi standart acil aydınlatma armatürleridir; patlayıcı ortam sertifikası içermez. Aşağıdaki bağlantılar yalnızca normal ortam acil aydınlatma çözümüne referans amaçlıdır.
| Model (Standart, Ex-Proof Değil) | Güç | Koruma |
|---|---|---|
| Pelsan Ausled 3 Saat 5W Acil Aydınlatma ve Yönlendirme | 5W | Standart, sıva üstü |
| Pelsan Ausled 3 Saat 10W Acil Aydınlatma ve Yönlendirme | 10W | IP65, sıva üstü |
| Pelsan Ausled 3 Saat 15W Acil Aydınlatma | 15W | IP65, sıva üstü |
| Pelsan Rausled 3 Saat 3W Acil Yönlendirme | 3W | IP65, sıva üstü |
Acil aydınlatma armatürlerinin batarya süresi, tesisin kullanım türüne ve yürürlükteki yangın güvenliği yönetmeliğine göre belirlenir. Topluma açık yapılar, yüksek binalar ve tahliyesi uzun süren büyük endüstriyel tesisler için genellikle en az 3 saat otonom çalışma süresi talep edilir. 3 saatlik batarya, hem tüm personelin güvenli tahliyesinin tamamlanması hem de itfaiye ve müdahale ekiplerinin alanda çalışabilmesi için gereken süreyi kapsar. Bataryaların düzenli test edilmesi (fonksiyon ve süre testi) acil aydınlatmanın gerçek bir kesintide çalışacağının güvencesidir.
Çözücü buharı riski taşıyan üretim holünün tahliye güzergâhında Ex-Proof 3 Saat 2x18 acil çıkış yönlendirme armatürleri. IP66 koruma ve 3 saat batarya ile kesintide güvenli tahliye.
Tehlikeli bölgedeki çıkış kapısı üzerine Ex-Proof 3 Saat 22W yönlendirme armatürü. Çıkış yönünü kesinti anında dahi net gösterir.
Tehlikeli bölge dışındaki idari koridorda standart Ausled 10W kullanılabilir. Bu alan ex-proof gerektirmediği için standart çözüm yeterlidir.
| Uygulama Alanı | Önerilen Çözüm |
|---|---|
| Patlayıcı bölge tahliye yolu (Zone 1/21) | Pelsan Ex-Proof 3 Saat acil çıkış yönlendirme |
| Patlayıcı bölge çıkış kapısı üzeri | Pelsan Ex-Proof 22W / 2x8W yönlendirme |
| Patlayıcı bölge genel acil aydınlatma | Pelsan LED Ex-Proof acil aydınlatma ve yönlendirme |
| Normal ortam koridor / ofis (ex-proof gerekmez) | Pelsan Ausled serisi (standart) |
| Normal ortam yalnızca yön gösterme | Pelsan Rausled 3W (standart) |
Patlayıcı ortamda acil aydınlatma dışındaki ihtiyaçlar için Mutel'in geniş ex-proof armatürler ailesi incelenebilir. Zone 1 acil aydınlatma uygulamalarına özel detay için Zone 1 acil aydınlatma armatürleri sayfasına göz atabilirsiniz.
Tüm patlayıcı ortam serileri
Zone 1 odaklı detaylar
Standart acil aydınlatma (ex-proof değil)
Patlayıcı ortam etanj çözümleri
13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik teknik ekibi, ex-proof acil aydınlatma ve yönlendirme projeleri için bölge sınıfı, batarya süresi, tahliye yolu lüks hesabı ve yönetmelik uyumu bazlı projelendirme desteği sunar. İletişim: 0212 254 44 46 · eticaret@mutel.com.tr