Ex-Proof Kanopi Armatürleri: Akaryakıt İstasyonu Saçak Aydınlatması

Yazar: Uğur Şirin, Elektrik ve Otomasyon Mühendisi · Güncelleme: 10 Haziran 2026 · Kategori: Ex-Proof Armatürler

Bir akaryakıt istasyonunun gece görünümünü belirleyen en önemli unsur, pompa adalarının üzerini örten saçak (kanopi) aydınlatmasıdır. Bu aydınlatma yalnızca markanın gece kimliğini oluşturmakla kalmaz; dolum yapan müşterinin güvenliğini, personelin görüş netliğini ve güvenlik kamerası görüntü kalitesini doğrudan etkiler. Ancak istasyon saçağı, görünüşte sıradan bir aydınlatma alanı değildir: tam altında akaryakıt dolumu yapıldığı için, ortamda yanıcı buhar yayılma olasılığı bulunan bir tehlikeli bölgedir. Bu nedenle saçağa monte edilecek armatürün patlamadan korunma sertifikalı olması zorunludur. Ex-proof kanopi armatürleri, akaryakıt, LPG ve CNG istasyonlarının saçaklarına sıva altı (gömme) monte edilen, bu güvenlik gereksinimini karşılayan armatürlerdir. Bu rehber, Pelsan Piroliz kanopi serisi üzerinden istasyon saçak aydınlatmasının teknik temellerini ele alır. Tüm patlayıcı ortam çözümleri için ex-proof armatürler kategorimizi inceleyebilirsiniz.

İstasyon Saçağı Neden Tehlikeli Bölge Sayılır?

Akaryakıt dolumu sırasında, pompa tabancası çevresinde ve dolum noktasında bir miktar yakıt buharı havaya karışır. Bu buhar, havadan ağır olmasına rağmen rüzgâr ve hava akımıyla saçak altındaki hacim içinde dağılabilir. Standartlara göre dolum noktası çevresindeki belirli bir yarıçap ve yükseklik, patlayıcı atmosferin oluşabildiği bir bölge olarak sınıflandırılır.

Bu bölge sınıflandırması, mesafe ve olasılığa göre kademelenir: dolum noktasına en yakın hacim normal işletmede patlayıcı atmosferin oluşabildiği Zone 1 (gaz) / Zone 21 (toz) sınıfına, daha uzak hacim ise daha düşük riskli Zone 2/22 sınıfına girebilir. Saçak armatürünün konumu çoğu zaman bu bölgelerin etki alanına girdiğinden, kanopi armatürünün en azından Zone 1/21 koşullarını karşılaması beklenir.

Ex-Proof İşaretlemesini Okumak: Category 2G/2D ve Ex db

Pelsan Piroliz kanopi serisinin koruma sınıfını anlamak, doğru uygulama için kritiktir:

• Category 2G / 2D — ATEX kategorisi; "2G" gaz ortamında Zone 1, "2D" toz ortamında Zone 21 için uygunluğu belirtir. Bu kategori, normal işletmede patlayıcı atmosferin oluşabildiği bölgeler içindir.
• Ex db — "Alev sızdırmaz muhafaza" (flameproof) koruma tipi; armatür gövdesi içinde olası bir patlamayı kontrol altına alır ve alevin dışarıdaki ortama yayılmasını engeller. Zone 1/21 için yaygın ve güvenilir bir koruma desenidir.
• IP66 — Toza karşı tam koruma ve güçlü su jetine dayanım; açık saçak altı koşullarına uygundur.

Bu profil, Zone 2 için yeterli olan "ec" tipinden daha yüksek bir koruma seviyesidir ve akaryakıt saçaklarının daha yüksek riskli hacimleri için tasarlanmıştır.

Pelsan Piroliz Kanopi Serisi Güç Kademeleri

Piroliz serisi, farklı saçak yüksekliği ve pompa ada düzenlerine yanıt verecek altı güç kademesinde sunulur. Tüm modeller 6500K gün ışığı renk sıcaklığında, IP66 koruma sınıfında, sıva altı (gömme) montaja uygun ve Zone 1/21 koşulları için Ex db deseniyle üretilir.

Sıva Altı Montaj ve Saçak Entegrasyonu

Kanopi armatürlerinin sıva altı (gömme) tasarımı, akaryakıt saçaklarının yapısal ve görsel gereksinimlerine doğrudan yanıt verir. İstasyon saçakları genellikle düz alt yüzeyli kompozit ya da galvaniz sac panellerden oluşur; armatürün bu yüzeyle aynı düzlemde gömülü kalması birkaç avantaj sağlar:

• Temiz görünüm: Çıkıntısız, düz bir saçak yüzeyi modern istasyon kimliğine uygundur.
• Hava akımına dayanım: Gömme armatür rüzgâr ve hava akımından daha az etkilenir, titreşim ve gevşeme riski azalır.
• Aşağı yönlü ışık: Gömülü konumlandırma, ışığı doğrudan aşağıya, dolum alanına yönlendirir; yanal kaçak ışık ve kamaşma azalır.
• Mekanik koruma: Armatür gövdesi saçak panelinin içinde kaldığından darbe ve çevresel etkilere karşı korunaklıdır.

Montajda saçak paneline açılan açıklığın boyutu ve sızdırmazlık conta uygulaması, IP66 korumasının korunması için doğru yapılmalıdır. Armatür çevresindeki kablo geçişleri de bölge sınıfına uygun ex-proof rakor ve kablo elemanlarıyla tamamlanmalıdır.

Aşağı Yönlü Işık ve Aydınlık Dağılımı

Saçak aydınlatmasında hedef, dolum alanında düzgün ve yeterli bir aydınlık düzeyi (lux) elde etmektir. Kanopi armatürlerinin geniş açılı, aşağı yönlü optiği bu amaca yöneliktir. Tasarımda dikkat edilecek noktalar:

• Saçak yüksekliği: Yükseklik arttıkça zemindeki aydınlık düşer; yüksek saçaklarda daha yüksek güçlü modeller gerekir.
• Armatür aralığı: Pompa adaları boyunca eşit aralıklı yerleşim, ışık-gölge bantlarını önler ve düzgünlük sağlar.
• Dolum noktası vurgusu: Pompa tabancası ve ödeme ekranı bölgelerinde yeterli aydınlık, müşteri ve personel güvenliği için önemlidir.
• Kamaşma sınırı: Aşağı yönlü, gömme optik sayesinde sürücülerin gözüne doğrudan ışık gelmesi engellenir.

Neden 6500K Gün Işığı?

Piroliz kanopi serisinin 6500K gün ışığı renk sıcaklığında sunulması, istasyon saçaklarının kullanım amacıyla uyumludur. Yol aydınlatmasından farklı olarak istasyon saçağında öncelik, gündüz benzeri yüksek netlik ve parlaklık algısıdır:

• Yüksek görünürlük: 6500K, gece saatlerinde gündüz benzeri bir parlaklık hissi vererek müşteri konforu ve güven algısı oluşturur.
• Renk ayırımı: Yakıt türü etiketleri, fiyat panoları ve ürün renkleri net ayırt edilir.
• Kamera görüntü kalitesi: Yüksek renk sıcaklığı, güvenlik kameralarında daha net ve kontrast görüntü sağlar.

Saha Uygulama Senaryoları

Hızlı Seçim Rehberi

İlgili Ex-Proof Kategoriler

İstasyon ve tehlikeli saha aydınlatması yalnızca saçaklarla sınırlı değildir. Alan aydınlatması, tahliye güvenliği ve nemli ortamlar için aşağıdaki kategorileri inceleyebilirsiniz:

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik teknik ekibi, akaryakıt, LPG ve CNG istasyonları için Piroliz kanopi serisinin bölge sınıfı, saçak yüksekliği ve aydınlık hedefi bazlı projelendirme desteğini sunar. İletişim: 0212 254 44 46 · eticaret@mutel.com.tr

Sık Sorulan Sorular