Filtre
Kategoriler
Seçilen Filtreler
{{ SELECTED.TEXT }} ×
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE1_NAME }}
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE2_NAME }}
Marka
Model
{{ FILTER.NAME }}
Fiyat

Ex-Proof Etanj Armatürleri: Zone 1 ve Zone 2 İçin Doğru Seçim

Yazar: Uğur Şirin, Elektrik ve Otomasyon Mühendisi · Güncelleme: 8 Haziran 2026 · Kategori: Ex-Proof Armatürler

Ex-proof etanj armatürler, içinde patlayıcı gaz, buhar veya yanıcı toz bulunabilen ortamların aydınlatılmasında kullanılan, tutuşmayı önleyecek şekilde sertifikalandırılmış özel armatürlerdir. Bu kategori iki katmanlı bir koruma anlayışına dayanır: bir yandan yüksek IP sınıfıyla toz ve neme karşı sızdırmazlık (etanjlık), öte yandan patlamaya karşı korunma (Ex) yöntemiyle ortamdaki yanıcı atmosferin armatür içinden tutuşmasının engellenmesi. Doğru ürün; ortamın bölge sınıfına (Zone), gaz/toz grubuna ve sıcaklık sınıfına göre belirlenir. Bu rehber, Pelsan'ın iki temel etanj ailesini — düşük riskli bölgeler için Largo Ex-Proof, yüksek riskli bölgeler için Exta — bölge bazında karşılaştırır. Tüm ex-proof çözümlerini ex-proof armatürler ana kategorisinde bulabilirsiniz.

Önemli Güvenlik Uyarısı: Ex-proof etanj armatürler, patlayıcı gaz, buhar veya toz bulunan ortamlarda doğrudan can ve mal güvenliğini etkiler. Seçim; ortamın bölge sınıfı (Zone 1/2/21/22), gaz/toz grubu ve sıcaklık sınıfıyla uyumlu, geçerli ATEX/IECEx sertifikalı bir ürünle yapılmalıdır. Yanlış bölge sınıfı için seçilen armatür hayati tehlike doğurur. Montaj, yetkili elektrik mühendisi ve tesisin patlamadan korunma dokümanı (PKD) doğrultusunda gerçekleştirilmelidir. Bu sayfadaki bilgiler genel tanıtım amaçlıdır ve mühendislik onayının yerine geçmez.

Zone 1 ve Zone 2 Ayrımı: Neden Kritik?

Patlayıcı ortam aydınlatmasında en kritik karar, doğru bölge sınıfının belirlenmesidir. Tehlikeli bölgeler, patlayıcı atmosferin oluşma sıklığına ve süresine göre sınıflandırılır. Gaz ve buhar için Zone 0/1/2, yanıcı tozlar için Zone 20/21/22 kullanılır. Etanj armatürlerin kullanıldığı pratik aralık genellikle Zone 1/2 (gaz) ve Zone 21/22 (toz) bölgeleridir.

Aşağıdaki tablo, etanj armatür seçimi açısından kritik olan bölgeleri özetler:

Bölge Patlayıcı Atmosferin Oluşma Durumu Risk Düzeyi Uygun Pelsan Serisi
Zone 1 (gaz) Normal çalışmada ara sıra oluşması beklenir Yüksek Exta
Zone 2 (gaz) Normalde oluşmaz, oluşursa kısa sürelidir Düşük Largo Ex-Proof
Zone 21 (toz) Toz bulutu normal çalışmada ara sıra oluşur Yüksek Exta
Zone 22 (toz) Toz bulutu normalde oluşmaz, kısa sürelidir Düşük Largo Ex-Proof

Temel kural basittir: daha yüksek riskli bölge, daha sıkı korunma türü gerektirir. Zone 1/21 için alev sızdırmaz (Ex db) gibi tahkim edilmiş koruma yöntemleri zorunluyken, Zone 2/22 için artırılmış güvenlik (Ex ec) gibi nispeten daha basit yöntemler kabul edilebilir. Bir Zone 2 armatürü Zone 1 ortamına asla kurulamaz; tersi (Zone 1 ürününün Zone 2'de kullanımı) teknik olarak güvenli olsa da maliyet açısından gereksizdir.

Pelsan Largo Ex-Proof Serisi (Zone 2 / Zone 22)

Pelsan Largo Ex-Proof, düşük riskli patlayıcı bölgeler için tasarlanmış etanj armatür ailesidir. Ex ec IIC T6 Gc koruma türü ve IP65 sınıfı ile, patlayıcı atmosferin normal çalışmada beklenmediği Zone 2 ve Zone 22 ortamlarına yöneliktir. IIC gaz grubu kapsamı sayesinde hidrojen ve asetilen dahil en zorlu gaz gruplarını kapsar; T6 sıcaklık sınıfı ise yüzey sıcaklığının 85 °C'yi aşmadığını gösterir. Seri hem entegre LED (25-50W) hem klasik T8 LED tüplü versiyonlar sunarak mevcut tesislerdeki dönüşümleri kolaylaştırır.

Largo Ex-Proof — Entegre LED Modeller

Model Güç Boy Renk Sıcaklığı
Largo Ex-Proof 25W 25W 60 cm 6500K
Largo Ex-Proof 27W 27W 60 cm 6500K
Largo Ex-Proof 34W 34W 120 cm 6500K
Largo Ex-Proof 50W 50W 120 cm 6500K

Largo Ex-Proof — T8 LED Tüplü Modeller

Model Tüp Boy Tip
Largo Ex-Proof T8 (60 cm) T8 60 cm Tüplü gövde
Largo Ex-Proof 1x9W T8 1x9W 60 cm LED tube
Largo Ex-Proof 2x9W T8 2x9W 60 cm LED tube
Largo Ex-Proof 1x18W T8 1x18W 120 cm LED tube
Largo Ex-Proof 2x18W T8 2x18W 120 cm LED tube
Largo Ex-Proof 2x36W T8 2x36W 120 cm LED tube

Tüm Largo Ex-Proof modellerinin teknik ayrıntıları için Largo model sayfasını inceleyebilirsiniz.

Pelsan Exta Serisi (Zone 1 / Zone 21)

Pelsan Exta, yüksek riskli patlayıcı bölgeler için geliştirilmiş, alev sızdırmaz korunmalı etanj armatür ailesidir. Ex db IIB T6 Gb koruma türü ve IP66 sınıfı ile, patlayıcı atmosferin normal çalışmada ara sıra oluştuğu Zone 1 ve Zone 21 ortamlarına yöneliktir. Alev sızdırmaz (db) muhafaza, armatür içinde olası bir tutuşmanın dışarıdaki yanıcı atmosfere yayılmasını fiziksel olarak engelleyen tahkim edilmiş bir gövde tasarımına dayanır.

Exta serisi 8W'tan 150W'a uzanan geniş güç yelpazesi, 19.800 lümene kadar ışık akısı ve 132-150 lm/W arası verimlilikle, hem nokta aydınlatması hem yüksek ışık ihtiyacı olan proses alanları için ölçeklenir. Zone 1 etanj uygulamaları hakkında daha fazla bilgi için Zone 1 LED etanj armatür sayfasına bakabilirsiniz.

Model Güç Bölge Koruma
Exta Zone 1 8W 8W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 14W 14W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 26W 26W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 35W 35W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 50W 50W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 75W 75W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 100W 100W Zone 1/21 IP66
Exta Zone 1 100W (G2) 100W Zone 1/21 IP66

Exta serisinin tüm güç kademeleri ve teknik ayrıntıları için Exta model sayfasını inceleyebilirsiniz.

Largo Ex-Proof ve Exta Karşılaştırması

Özellik Largo Ex-Proof Exta
Hedef Bölge Zone 2 / Zone 22 Zone 1 / Zone 21
Risk Düzeyi Düşük Yüksek
Koruma Türü Ex ec IIC T6 Gc Ex db IIB T6 Gb
IP Sınıfı IP65 IP66
Güç Aralığı 25-50W (LED) / T8 tüplü 8-150W
Maks. Işık Akısı 19.800 lm'ye kadar
Verimlilik Yüksek (LED) 132-150 lm/W
Tipik Uygulama Boyahane, depo, kısmen tehlikeli alan Kimya, petrokimya, proses tesisi

Saha Uygulama Senaryoları

Senaryo 1: Boya/solvent deposu çevresi (Zone 2)

Solvent buharının yalnızca dökülme/arıza anında oluşabildiği bir depo koridorunda 18 adet Largo Ex-Proof 50W. Düşük riskli Zone 2 için Ex ec koruma yeterlidir ve T8 tüpten LED'e geçişte yatırım dengeli kalır.

Senaryo 2: Kimya proses ünitesi (Zone 1)

Gaz atmosferinin normal çalışmada ara sıra oluştuğu bir proses alanında 24 adet Exta Zone 1 100W. Alev sızdırmaz Ex db gövde ve IP66 koruma, yüksek riskli bölgenin gerektirdiği güvenliği sağlar.

Senaryo 3: Mevcut T8 tesisinin yenilenmesi (Zone 2)

Eski floresan etanj armatürlerin bulunduğu Zone 2 atölyesinde, armatür gövdesini değiştirmeden Largo Ex-Proof 2x18W T8 ile LED tüplü dönüşüm. Bakım maliyeti düşer, ışık akısı artar.

Ex-Proof Etanj Armatür Seçim Rehberi

Ortam / İhtiyaç Önerilen Seri
Zone 2 / Zone 22 (düşük risk) Largo Ex-Proof
Zone 1 / Zone 21 (yüksek risk) Exta
Mevcut T8 tesisinin dönüşümü (Zone 2) Largo Ex-Proof T8 LED tube
Yüksek ışık akısı / proses alanı Exta 75-100W
Nokta / düşük güç (Zone 1) Exta 8-26W
Geniş alanda projektör ihtiyacı Ex-Proof LED projektörler

İlgili Ex-Proof Kategorileri

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik teknik ekibi, ex-proof etanj armatür projelerinde bölge sınıfı değerlendirmesi, koruma türü eşleştirmesi ve sertifika kontrolü konularında destek sunar. İletişim: 0212 254 44 46 · eticaret@mutel.com.tr

Sık Sorulan Sorular

Ex-proof etanj armatür nedir?
Ex-proof etanj armatür, içinde patlayıcı gaz, buhar veya yanıcı toz bulunabilen ortamlarda kullanılmak üzere sertifikalandırılmış, tutuşmayı önleyen özel yapılı aydınlatma armatürüdür. Hem yüksek IP koruma sınıfına sahiptir hem de patlamaya karşı korunma (Ex) yöntemiyle üretilir. Pelsan tarafında Zone 2/22 için Largo Ex-Proof, Zone 1/21 için Exta serisi sunulur.
Zone 1 ile Zone 2 arasındaki fark nedir?
Zone 1, patlayıcı gaz atmosferinin normal çalışma sırasında ara sıra oluşmasının beklendiği bölgedir; daha yüksek risklidir ve Ex db / eb gibi daha sıkı korunma türü gerektirir. Zone 2 ise patlayıcı atmosferin normal çalışmada oluşmasının beklenmediği, oluşsa bile kısa süreli olduğu bölgedir. Tozlu ortamlarda bunların karşılığı Zone 21 ve Zone 22'dir.
Largo Ex-Proof hangi bölgelerde kullanılır?
Pelsan Largo Ex-Proof serisi Zone 2 ve Zone 22 (düşük riskli) bölgeler için tasarlanmıştır. Ex ec IIC T6 Gc koruma türü ve IP65 sınıfı ile, patlayıcı atmosferin nadiren oluştuğu alanlarda LED (25-50W) ve T8 tüplü versiyonlarla kullanılır.
Pelsan Exta serisi nerede tercih edilir?
Pelsan Exta serisi Zone 1 ve Zone 21 (yüksek riskli) bölgeler içindir. Ex db IIB T6 Gb alev sızdırmaz korunma türü ve IP66 sınıfıyla, gaz atmosferinin normal çalışmada ara sıra oluştuğu kimya, petrokimya ve proses tesislerinde 8-150W arası güç kademeleriyle kullanılır.
Ex-proof armatür seçiminde hangi bilgilere ihtiyaç var?
Seçim için ortamın bölge sınıfı (Zone 1/2/21/22), bulunan gaz veya tozun grubu (IIA/IIB/IIC ya da IIIA/IIIB/IIIC), tutuşma sıcaklığına göre belirlenen sıcaklık sınıfı (T1-T6) ve ortam sıcaklığı bilinmelidir. Bu veriler tesisin patlamadan korunma dokümanından alınır ve yetkili mühendis onayıyla armatür eşleştirilir.

Resmi Kaynaklar ve Referanslar

  1. IEC 60079 serisi — Patlayıcı Ortamlar İçin Elektrikli Cihazlar — webstore.iec.ch
  2. 2014/34/AB (ATEX) Direktifi — Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipman — eur-lex.europa.eu
  3. IECEx — Uluslararası Ex Sertifikasyon Sistemi — iecex.com
  4. IEC 60529 — IP Koruma Sınıfları (IP65 / IP66) — webstore.iec.ch
  5. IEC 60598 — Armatürler (Luminaires) Güvenlik Kuralları — webstore.iec.ch

Uğur Şirin — Elektrik ve Otomasyon Mühendisi

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik bünyesinde görev yapan Uğur Şirin, patlayıcı ortam (ATEX/IECEx) aydınlatma projelerinde uzmanlaşmıştır. Kimya, petrokimya ve depolama tesislerinde bölge sınıflandırması, Ex koruma türü eşleştirmesi ve ex-proof armatür projelendirmesinde 8 yılı aşkın saha tecrübesiyle 150'den fazla tehlikeli bölge aydınlatma projesine danışmanlık vermiştir.

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.