Pelsan Ex-Proof Armatür Modelleri Karşılaştırma
09.06.2026

Pelsan Ex-Proof Armatür Modelleri Karşılaştırma

Pelsan Ex-Proof Armatür Modelleri Karşılaştırma

Yazar: Uğur Şirin, Elektrik ve Otomasyon Mühendisi · Güncelleme: 11 Haziran 2026 · Kategori: Ex-Proof Armatürler

Pelsan, patlayıcı ortam aydınlatması için birbirinden farklı bölge sınıflarına, koruma türlerine ve uygulamalara hitap eden geniş bir ex-proof armatür ailesi sunar. Doğru modeli seçmek; aydınlatma kalitesi kadar tesisin patlamadan korunma güvenliğini de belirleyen bir karardır. Bu rehber, Pelsan'ın altı ex-proof model ailesini — Atarex, Exta, Sia, Nairo, Largo Ex-Proof ve Piroliz — ATEX bölgesi, koruma türü, IP sınıfı, güç ve verim açısından karşılaştırır; ATEX işaretinin nasıl okunduğunu açıklar ve uygulamaya göre model seçimini örneklerle gösterir. Tüm ex-proof seçenekler için ex-proof armatürler kategorisi incelenebilir.

Önemli Güvenlik Uyarısı: Ex-proof armatür seçimi can ve mal güvenliğini doğrudan etkiler. Bir modelin Zone sınıfı, gaz/toz grubu, sıcaklık sınıfı ve koruma türü; uygulanacağı ortamın bölge sınıflandırmasıyla tam uyumlu olmalıdır. Zone 2 ekipman Zone 1 ortamında kullanılamaz. Seçim ve montaj, yetkili bir elektrik mühendisi ve tesisin patlamadan korunma dokümanı (PKD) doğrultusunda yapılmalı, ürünün geçerli ATEX/IECEx sertifikası teyit edilmelidir. Buradaki teknik değerler genel tanıtım amaçlıdır ve mühendislik onayının yerine geçmez.

Pelsan Ex-Proof Modelleri — Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo altı model ailesinin temel teknik özelliklerini bir arada gösterir. Bölge ve koruma türü değerleri, modelin hangi tesis koşuluna uygun olduğunu belirleyen en kritik kıstaslardır:

Model Bölge ATEX Koruma / İşaret IP Güç Verim Tip
Atarex Zone 1/21 Ex eb db IIB T4...T6 Gb / Ex tb IIIC IP66 50-480W 105-132 lm/W Yüksek tavan + projektör
Exta Zone 1/21 Ex db IIB T6 Gb IP66 8-150W 132-150 lm/W Etanj (exit versiyonu var)
Sia Zone 1/21 Ex db IIB T6 Gb IP66 50-200W Sıva üstü yüksek tavan
Nairo Zone 2/22 Ex ec IIC T5 Gc IP66 50-200W ~147-173 lm/W Projektör + yol/cadde
Largo Ex-Proof Zone 2/22 Ex ec IIC T6 Gc IP65 LED 25-50W + T8 tüplü Etanj
Piroliz Zone 1/21 Kategori 2G/2D IP66 50-200W Sıva altı kanopi

ATEX İşareti Nasıl Okunur?

Tablodaki koruma kodlarını anlamak, doğru modeli seçmenin anahtarıdır. Bir ATEX/IECEx işareti şu öğelerden oluşur:

  • Ekipman grubu ve kategorisi: Endüstriyel uygulamalar Grup II'dir; kategori 2G (Zone 1 gaz), 3G (Zone 2 gaz), 2D (Zone 21 toz) ya da 3D (Zone 22 toz) olabilir.
  • Koruma türü: db alev sızdırmaz muhafaza, eb artırılmış güvenlik, ec Zone 2 için artırılmış güvenlik, tb ise toz için muhafaza ile korumayı ifade eder.
  • Gaz/toz grubu: Gaz için IIA, IIB, IIC (IIC en zorlu); toz için IIIA, IIIB, IIIC.
  • Sıcaklık sınıfı: T1-T6, yüzeyin azami sıcaklığını sınırlar (T6 en düşük yüzey sıcaklığı, en güvenli).
  • Ekipman koruma seviyesi (EPL): Gb (Zone 1), Gc (Zone 2), Db/Dc (toz).

Örneğin Atarex'in "Ex eb db IIB T4...T6 Gb" işareti, gaz tarafında hem artırılmış güvenlik hem alev sızdırmaz koruma sunan, IIB gaz grubu ve Zone 1 (Gb) için uygun bir ekipman olduğunu; "Ex tb IIIC" kısmı ise iletken tozlar dâhil tüm toz gruplarına karşı korumayı belirtir. Buna karşılık Nairo'nun "Ex ec IIC T5 Gc" işareti, ürünün yalnızca Zone 2 (Gc) için uygun olduğunu açıkça ortaya koyar.

Zone 1 mi, Zone 2 mi? Doğru Koruma Türünü Belirlemek

Model seçiminin ilk adımı, uygulanacak ortamın bölge sınıfını netleştirmektir:

  • Zone 1/21 (patlayıcı atmosfer normal çalışmada ara sıra oluşur): db veya eb koruma türlü ekipman gerekir. Pelsan tarafında Atarex, Exta, Sia ve Piroliz bu sınıftadır.
  • Zone 2/22 (patlayıcı atmosfer normalde oluşmaz, oluşsa bile kısa sürer): ec koruma türlü ekipman yeterlidir. Pelsan tarafında Nairo ve Largo Ex-Proof bu sınıftadır.

Kritik kural: Zone 2 için sertifikalı bir ürün (örn. Nairo, Largo Ex-Proof) Zone 1 ortamında kullanılamaz; ancak Zone 1 ürünü daha düşük riskli Zone 2'de kullanılabilir. Bölge tespiti her zaman tesisin patlamadan korunma dokümanına dayandırılmalıdır.

Model Aileleri ve Uygulamaları

Atarex — Yüksek Güçlü Yüksek Tavan ve Projektör

Atarex, 50W'tan 480W'a uzanan geniş güç aralığı ve 105-132 lm/W verimiyle ailenin en güçlü modelidir. Zone 1/21 için "Ex eb db IIB T4...T6 Gb / Ex tb IIIC" işaretiyle hem gaz hem toz ortamlarına uygundur. Rafineri üretim holleri, büyük kimya tesisleri ve toz patlaması riski taşıyan endüstriyel hacimlerde yüksek tavan ya da projektör konfigürasyonunda kullanılır. Detaylar için Atarex model sayfası incelenebilir.

Exta — Çok Yönlü Etanj (Exit Versiyonu Dahil)

Exta, 8-150W aralığında ve 132-150 lm/W gibi yüksek verimle çalışan etanj modelidir. "Ex db IIB T6 Gb" işaretiyle Zone 1/21 için uygundur ve özellikle proses koridorları ile pompa dairelerinde tercih edilir. Ailenin önemli avantajı, kaçış yollarında kullanılmak üzere bir exit (acil/yönlendirme) versiyonunun bulunmasıdır. Modeli Exta model sayfasından inceleyebilirsiniz.

Sia — Sıva Üstü Yüksek Tavan

Sia, 50-200W güç aralığında, "Ex db IIB T6 Gb" işaretli, Zone 1/21 için sıva üstü montajlı yüksek tavan armatürüdür. Orta-yüksek tavanlı üretim ve depolama hacimlerinde, doğrudan yüzeye montaj kolaylığı ile öne çıkar. Ayrıntılar Sia model sayfasında yer alır.

Nairo — Zone 2 Projektör ve Yol/Cadde

Nairo, "Ex ec IIC T5 Gc" işaretiyle Zone 2/22 için tasarlanmış, 50-200W aralığında ve ~147-173 lm/W gibi yüksek verimli bir modeldir. IIC gaz grubu kapsaması, hidrojen gibi zorlu gazların bulunabildiği Zone 2 sahalarında değerlendirme imkânı verir. Tesis çevre yolları, terminal sahaları ve açık proses çevresinde projektör veya yol-cadde formunda kullanılır. Modeli Nairo model sayfasından görebilirsiniz.

Largo Ex-Proof — Zone 2 Etanj

Largo Ex-Proof, tanınmış Largo etanj ailesinin patlayıcı ortam versiyonudur. "Ex ec IIC T6 Gc" işaretiyle Zone 2/22 için uygundur; IP65 koruma, LED (25-50W) ve T8 tüplü seçeneklerle sunulur. Patlayıcı atmosferin nadiren oluştuğu koridorlar ve teknik hacimlerde ekonomik bir etanj çözümüdür. Detaylar Largo model sayfasında bulunur; tüm etanj seçenekleri için ex-proof etanj armatürleri kategorisine bakılabilir.

Piroliz — Zone 1 Sıva Altı Kanopi

Piroliz, Kategori 2G/2D sınıfında, IP66 korumalı, 50-200W aralığında sıva altı (gömme) kanopi armatürüdür ve Zone 1/21 için uygundur. Akaryakıt istasyonu sundurmaları ve dolum noktası tavanları için ideal aşağı yönlü ışık verir. Piroliz için tekil ürün sayfası bulunmadığından, ürün ex-proof kanopi armatürleri kategorisi üzerinden incelenmelidir.

Uygulamaya Göre Model Seçim Rehberi

Uygulama / Ortam Bölge Önerilen Pelsan Modeli
Rafineri üretim holü (yüksek tavan) Zone 1/21 Atarex
Kimya proses koridoru Zone 1/21 Exta (gerekirse exit versiyonu)
Sıva üstü endüstriyel hol Zone 1/21 Sia
Akaryakıt istasyonu sundurması Zone 1/21 Piroliz
Tesis çevre yolu / terminal sahası Zone 2/22 Nairo
Düşük riskli teknik koridor Zone 2/22 Largo Ex-Proof

Senaryo 1: Rafineri ünitesi yüksek tavan aydınlatması

10 m tavanlı, hidrokarbon buharının ara sıra oluştuğu bir ünite holünde Zone 1 koşulu için yüksek güçlü Atarex seçilir. Sıcaklık sınıfı, sahadaki gazın tutuşma sıcaklığına göre T4-T6 aralığında belirlenir.

Senaryo 2: Akaryakıt istasyonu pompa adası

Pompa adası sundurmasına gömülen, Zone 1/21 ve Kategori 2G/2D sınıfındaki Piroliz kanopi armatürleri kullanılır. Piroliz ürün sayfası olmadığından ex-proof kanopi armatürleri kategorisinden incelenir.

Senaryo 3: Terminal çevre yolu (Zone 2)

Patlayıcı atmosferin nadiren oluştuğu bir terminal çevre yolunda, IIC gaz grubunu kapsayan Nairo projektör/yol-cadde formunda direk üstüne monte edilir; teknik koridorlarda ise ekonomik Largo Ex-Proof etanj tercih edilebilir.

İlgili Modeller ve Kategoriler

Aşağıdaki bağlantılardan model sayfalarına ve ilgili ex-proof kategorilerine ulaşabilirsiniz:

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik teknik ekibi, Atarex, Exta, Sia, Nairo, Largo Ex-Proof ve Piroliz modelleri için bölge sınıfına ve uygulamaya uygun seçim ile projelendirme desteği sunar. İletişim: 0212 254 44 46 · eticaret@mutel.com.tr

Sık Sorulan Sorular

Pelsan'ın ex-proof armatür modelleri hangileridir?
Pelsan ex-proof ailesinde başlıca altı model ailesi bulunur: Atarex (yüksek tavan ve projektör), Exta (etanj, exit versiyonu dahil), Sia (sıva üstü yüksek tavan), Nairo (projektör ve yol-cadde), Largo Ex-Proof (etanj) ve Piroliz (sıva altı kanopi). Her model belirli bir ATEX bölge sınıfı ve uygulama için tasarlanmıştır.
Atarex hangi bölgede ve hangi koruma türünde kullanılır?
Atarex, Zone 1/21 için tasarlanmış bir modeldir. ATEX işareti Ex eb db IIB T4...T6 Gb / Ex tb IIIC şeklindedir; yani gaz tarafında artırılmış güvenlik ve alev sızdırmaz koruma türlerini, toz tarafında muhafaza ile koruma türünü birlikte sunar. IP66 koruma, 50-480W güç aralığı ve 105-132 lm/W verim ile yüksek tavan ve projektör uygulamalarında kullanılır.
Zone 1 ile Zone 2 için hangi Pelsan modeli seçilir?
Zone 1/21 ortamlarında db veya eb koruma türlü Atarex, Exta, Sia ve Piroliz modelleri tercih edilir. Zone 2/22 ortamlarında ise ec koruma türlü Nairo ve Largo Ex-Proof modelleri uygundur. Zone 2 ekipmanı Zone 1'de kullanılamaz; doğru bölge tespiti tesisin patlamadan korunma dokümanına göre yapılır.
ATEX işareti nasıl okunur?
ATEX işareti sırasıyla ekipman grubu ve kategorisi (örneğin II 2G), koruma türü (db alev sızdırmaz, eb artırılmış güvenlik, ec, tb), gaz/toz grubu (IIA/IIB/IIC veya IIIA/IIIB/IIIC), sıcaklık sınıfı (T1-T6) ve ekipman koruma seviyesi (Gb, Gc, Db) bilgilerini içerir. Bu işaret, ortamın bölge sınıfı ve gaz/toz özellikleriyle eşleştirilerek değerlendirilir.
Piroliz modelinin ürün sayfası var mı?
Piroliz, Zone 1/21 için Kategori 2G/2D sınıfında, IP66 korumalı sıva altı kanopi armatürüdür. Tekil ürün sayfası bulunmamakta olup ex-proof kanopi armatürleri kategorisi üzerinden incelenebilir ve teknik detaylar için Mutel teknik ekibiyle iletişime geçilmesi önerilir.

Resmi Kaynaklar ve Referanslar

  1. IEC 60079 Serisi — Patlayıcı Ortamlar İçin Ekipman ve Koruma Türleri — webstore.iec.ch
  2. 2014/34/AB (ATEX) Direktifi — Ekipman Grubu ve Kategorileri — eur-lex.europa.eu
  3. IECEx — Uluslararası Ex Sertifikasyon Sistemi — iecex.com
  4. IEC 60529 — IP Koruma Sınıfları (IP65/IP66) — webstore.iec.ch
  5. EN 1838 — Acil Aydınlatma Uygulamaları (exit versiyonları için) — cencenelec.eu

Uğur Şirin — Elektrik ve Otomasyon Mühendisi

13 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik bünyesinde görev yapan Uğur Şirin, patlayıcı ortam (ATEX/IECEx) aydınlatma projelerinde Pelsan ex-proof model ailesinin seçimi ve uygulanması konusunda uzmanlaşmıştır. Rafineri, akaryakıt istasyonu ve kimya tesisi projelerinde bölge sınıflandırması ve model uyumluluğu üzerine 200'ü aşkın saha danışmanlığı yürütmüştür.

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.