Bayi Girişi
Kategoriler
Seçilen Filtreler
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE1_NAME }}
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE2_NAME }}
Marka
Model
{{ FILTER.NAME }}
Fiyat
Eaton Toroid Akım Trafoları: Ayrık Kaçak Akım Koruması
Toroid akım trafosu, içinden geçen iletkenlerdeki akımların vektörel farkını ölçen halka biçimli bir algılama elemanıdır. Sağlam bir devrede bu fark sıfırdır; akım toprak üzerinden kaçmaya başladığında oluşan sinyal koruma rölesine iletilir. 10 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik olarak bu sayfada; ayrık koruma sisteminin ne zaman gerektiğini, çap seçimini, montaj kurallarını ve kademe kurgusunu ele alıyoruz.
Önemli Güvenlik Uyarısı: Toroid trafo tek başına koruma yapmaz; yalnızca ölçüm yapar. Devrenin kesilmesi, kendisine bağlı koruma rölesi ve kesici tarafından gerçekleştirilir. Sistem kurulumu ve devreye alma yetkili elektrik teknik personeli sorumluluğundadır.
Çalışma Prensibi
Bir devrede giden ve dönen akımlar normalde birbirini dengeler. Toroid çekirdek, içinden geçen tüm faz ve nötr iletkenlerinin oluşturduğu manyetik alanların toplamını görür.
Devre sağlamsa bu toplam sıfırdır ve trafo sargısında sinyal oluşmaz. Yalıtım bozulduğunda veya bir kişi gerilimli parçaya temas ettiğinde akımın bir bölümü toprak üzerinden döner; toplam artık sıfır olmaz ve sargıda ölçülebilir bir sinyal doğar.
Ne Zaman Ayrık Sistem Gerekir?
Bütünleşik Kaçak Akım Rölesi
Ölçme, değerlendirme ve kesme işlevlerini tek gövdede toplar. Ray üzerine takılır, ek bağlantı gerektirmez. Düşük ve orta akımlı devrelerin standart çözümüdür; hassasiyet değeri sabittir.
Toroid + Koruma Rölesi
Ölçüm toroid trafo ile, değerlendirme ayrı bir röle ile yapılır. Yüksek akımlı hatlarda ve hassasiyetin ayarlanabilmesi gereken tesislerde kullanılır. Kesme işlevi bir kesiciye devredilir.
| Kriter | Bütünleşik Röle | Toroid + Röle |
|---|---|---|
| Akım kapasitesi | Sınırlı | Yüksek akımlı hatlarda uygun |
| Hassasiyet ayarı | Sabit | Ayarlanabilir |
| Gecikme ayarı | Genellikle yok | Seçicilik için ayarlanabilir |
| Montaj | Basit, ray üzeri | Kablo geçirme ve bağlantı gerekir |
| Tipik kullanım | Konut, ofis, tali pano | Ana giriş, sanayi tesisi |
Çap Seçimi
Toroid trafonun iç çapı, içinden geçecek tüm iletkenlerin rahatça sığmasını sağlamalıdır. Çap tek başına akım değerine değil, kablo demetinin fiziksel ölçüsüne göre belirlenir.
| İç Çap | Tipik Kullanım | Not |
|---|---|---|
| 35 mm | İnce kesitli tek demet | Tali hat, kompakt pano |
| 70 mm | Orta kesitli dört iletken | Kat ve bölüm panosu |
| 105 mm | Yüksek kesitli kablo | Ana dağıtım |
| 140 mm | Geniş kesitli hatlar | Büyük ana pano |
| 210 mm | Çok damarlı, bara geçişi | Trafo çıkışı |
Ölçü notu: Çap seçilirken kablonun yalnız kesiti değil, dış kılıf çapı ve demet hâlindeki toplam kalınlığı ölçülmelidir. Kablonun toroid içinden gerilmeden serbestçe geçebilmesi gerekir; sıkışan kablo yalıtımı zedeleyebilir ve zamanla kaçak kaynağına dönüşebilir.
Montaj Kuralları
- Tüm akım taşıyan iletkenleri geçirin: Üç faz ve nötr birlikte toroid içinden geçmelidir.
- Toprak iletkenini dışarıda bırakın: Koruma topraklama iletkeni toroid içinden geçirilmez.
- İletkenleri ortalayın: Kablolar halkanın merkezine yakın konumlandırılır.
- Sekonder uçları bağlayın: Trafo çıkışı koruma rölesinin ilgili girişine bağlanır.
- Sinyal kablosunu koruyun: Uzun mesafelerde parazit riskine karşı ekranlı kablo tercih edilir.
- Test edin ve kayıt tutun: Kontrollü kaçak simülasyonuyla sistem doğrulanır, ayar değerleri etikete işlenir.
En sık yapılan hata: Nötr iletkeninin toroid dışında bırakılmasıdır. Bu durumda normal çalışmada bile dengesizlik ölçülür ve sistem sürekli açma yapar. Toprak iletkeninin içeriden geçirilmesi de ölçümü aynı biçimde bozar.
Hassasiyet ve Gecikme Kademeleri
Toroid ile çalışan koruma röleleri, hassasiyet ve gecikme değerlerinin ayrı ayrı ayarlanmasına imkân verir. Bu, kademeli koruma kurmayı kolaylaştırır.
| Kademe | Hassasiyet | Gecikme | Amaç |
|---|---|---|---|
| Ana giriş | 300 mA – 1 A | Gecikmeli | Alt kademeye öncelik tanır |
| Grup | 300 mA | Kısa gecikme | Bölüm koruması |
| Çıkış | 30 mA | Ani | Can güvenliği |
Gecikme ayarı sayesinde uç noktadaki bir kaçak önce ilgili çıkışı keser; ana giriş devrede kalır ve tesisin tamamı kararmaz. Çıkış kademesinde kullanılan bütünleşik cihazlar Eaton PF6 kaçak akım rölesi kategorisinde yer alır.
Stok ve Tedarik
Eaton toroid akım trafoları proje bazlı tedarik edilmektedir. Kablo demeti dış çapı, hat akımı ve kullanılacak koruma rölesi bilgisiyle birlikte stok ve teslim süresi bilgisini eticaret@mutel.com.tr adresinden alabilirsiniz
Hâlihazırda stokta bulunan alternatifler için Siemens 5SV8 toroid akım trafoları ve ABB TR serisi toroid trafolar incelenebilir.
Arıza Bulma
| Belirti | Olası Neden | Kontrol |
|---|---|---|
| Yük yokken bile açma | Nötr toroid dışında | Montaj kontrolü |
| Rastgele açma | Toprak iletkeni içeride | İletken güzergâhı |
| Hiç açma yapmıyor | Sekonder bağlantı kopuk | Röle giriş uçları |
| Yağmurdan sonra açma | Dış tesisatta nem | Yalıtım direnci ölçümü |
| Sürücü çalışınca açma | Gerçek kaçak veya ayar düşük | Hassasiyet ayarı |
Sipariş Öncesi Kontrol Listesi
- Kablo demetinin dış çapı ölçüldü mü?
- Seçilen iç çap kabloların serbestçe geçmesine yetiyor mu?
- Bara geçişi varsa bara ölçüsü dikkate alındı mı?
- Toroid ile uyumlu koruma rölesi belirlendi mi?
- Hassasiyet ve gecikme kademeleri planlandı mı?
- Montajda nötrün içeriden, toprağın dışarıdan geçeceği netleşti mi?
- Kesme görevini üstlenecek kesici belirlendi mi?
Yaygın Hatalar
- Nötr iletkenini toroid dışında bırakıp sürekli açmaya yol açmak
- Toprak iletkenini toroid içinden geçirmek
- Çapı yalnız akıma bakarak seçip kablonun sığmadığını sahada fark etmek
- Toroid trafoyu tek başına koruma cihazı sanmak
- Kademeler arasında gecikme farkı bırakmayıp tüm tesisi karartmak
- Kabloyu toroid içinde sıkıştırıp yalıtımı zedelemek
İçinden geçen iletkenlerdeki akımların vektörel farkını ölçer. Devre sağlamsa fark sıfırdır; akım toprak üzerinden kaçtığında oluşan farkı algılayarak koruma rölesine sinyal gönderir.
Hayır. Yalnızca ölçüm yapar. Değerlendirme koruma rölesi tarafından, kesme işlemi ise röleye bağlı kesici tarafından gerçekleştirilir.
İçinden geçecek tüm iletkenlerin demet hâlindeki dış çapına göre seçilir. Kabloların gerilmeden serbestçe geçebilmesi gerekir; yalnız akım değerine bakmak yeterli değildir.
Evet. Tüm akım taşıyan iletkenler, faz ve nötr birlikte toroid içinden geçmelidir. Koruma topraklama iletkeni ise dışarıda bırakılır.
Düşük ve orta akımlı devrelerde bütünleşik kaçak akım rölesi yeterlidir. Yüksek akımlı hatlarda ve hassasiyet ile gecikmenin ayarlanması gereken tesislerde toroid ile ayrık sistem tercih edilir.
Önce montaj kontrol edilir: nötrün içeriden, toprağın dışarıdan geçtiği doğrulanır. Ardından hassasiyet ayarı ve hattaki gerçek kaçak akım ölçümü değerlendirilir.