Bayi Girişi
Kategoriler
Seçilen Filtreler
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE1_NAME }}
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE2_NAME }}
Marka
Model
{{ FILTER.NAME }}
Fiyat
Eaton Kompakt Şalter: NZM Serisi ve Kesme Kapasitesi Seçimi
Kompakt şalter, yüksek akımlı hatlarda ana kesme ve koruma görevini üstlenen kesicidir. Otomatik sigortanın yetersiz kaldığı akım ve kısa devre seviyelerinde devreye girer; pano girişinin ve ana dağıtımın omurgasını oluşturur. 10 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik olarak bu sayfada; kompakt şalterin ne zaman gerektiğini, kesme kapasitesinin nasıl belirlendiğini, koruma ünitesi tiplerini ve seçicilik kurgusunu ele alıyoruz.
Önemli Güvenlik Uyarısı: Kompakt şalter seçimi, montaj noktasındaki kısa devre akımı hesabına dayanır. Yetersiz kesme kapasiteli cihaz, arıza anında kesme yapamayarak kendisinin de hasar görmesine yol açar. Hesaplama ve seçim yetkili elektrik mühendisi sorumluluğundadır.
Ne Zaman Kompakt Şalter Gerekir?
Otomatik sigortalar genellikle 63 A'ya kadar olan hatlarda ve sınırlı kesme kapasitesiyle çalışır. Bu değerlerin üzerine çıkıldığında koruma görevi kompakt şaltere geçer.
| Kriter | Otomatik Sigorta | Kompakt Şalter |
|---|---|---|
| Tipik akım aralığı | 6 – 63 A | 16 – 1600 A |
| Kesme kapasitesi | 3 – 10 kA | 25 – 150 kA |
| Koruma ayarı | Sabit | Ayarlanabilir |
| Aksesuar | Sınırlı | Motor mekanizması, bobin, yardımcı kontak |
| Tipik konum | Çıkış hatları | Pano girişi, ana dağıtım |
| Arıza sonrası | Kolla kapatılır | Kolla kapatılır |
Kesme Kapasitesi ve Montaj Noktası
Kesme kapasitesi, şalterin hasar görmeden kesebileceği en yüksek kısa devre akımıdır. Bu değer, cihazın panodaki konumuna göre belirlenir.
| Montaj Noktası | Beklenen Arıza Akımı | Uygun Kesme Sınıfı |
|---|---|---|
| Trafo çıkışı, ana pano | Yüksek | 36 kA ve üzeri |
| Ana dağıtım panosu | Orta-yüksek | 25 – 36 kA |
| Kat / bölüm panosu | Orta | 10 – 25 kA |
| Tali pano, uç nokta | Düşük | Otomatik sigorta yeterli olabilir |
Kısa devre akımı; trafo gücüne, kablo kesitine ve hat uzunluğuna bağlıdır. Trafodan uzaklaştıkça hat empedansı arttığı için arıza akımı düşer. Bu nedenle aynı tesisin ana panosunda yüksek kesme sınıfı, kat panolarında daha düşük sınıf kullanmak yaygın bir uygulamadır.
Koruma Ünitesi Tipleri
Termik-Manyetik Ünite
Bimetal esaslı termik bölüm aşırı yükü, manyetik bobin kısa devreyi algılar. Termik ayar genellikle yapılabilir. Standart dağıtım ve motor besleme uygulamalarının yaygın çözümüdür.
Elektronik Ünite
Akımı elektronik olarak ölçer. Aşırı yük, kısa devre ve toprak arızası eşiklerini ayrı ayrı ayarlamaya imkân verir. Hassas seçicilik ve ölçüm bilgisi gereken ana panolarda tercih edilir.
Ayarlanabilirlik neden önemli? Ayar imkânı, tek bir gövdenin geniş bir akım aralığını kapsamasını sağlar. Bu hem stok çeşitliliğini azaltır hem de tesis büyüdüğünde aynı cihazın ayarı güncellenerek kullanılmaya devam edilmesine imkân verir.
Seçicilik: Kademeli Koruma Kurgusu
Doğru kurgulanmış bir pano, arıza anında yalnızca arızalı hattı devre dışı bırakır. Buna seçicilik denir ve koruma cihazlarının kademelendirilmesiyle sağlanır.
- Yük akımını hesaplayın: Her kademenin taşıyacağı sürekli akımı belirleyin.
- Arıza akımını bulun: Her montaj noktası için beklenen kısa devre akımını hesaplayın.
- Kesme sınıfını seçin: Hesaplanan değerin üzerinde bir kapasite belirleyin.
- Ayarları kademelendirin: Üst kademe, alt kademeden yeterince yüksek ayarlanır.
- Zaman farkı bırakın: Elektronik ünitelerde kısa gecikme ayarıyla alt kademeye öncelik tanınır.
- Doğrulayın: Seçicilik, üretici tablolarıyla kontrol edilir.
Sık yapılan hata: Kademeler arasında yeterli fark bırakılmadığında bir çıkıştaki arıza ana şalteri de açtırır ve tüm tesis kararır. Uygulamada bir üst kademenin ayarı, alttakinin en az 1,6 katı seçilerek başlanır; kesin doğrulama üretici seçicilik tablolarından yapılır.
Aksesuarlar
Kompakt şalterin işlevi, üzerine takılan aksesuarlarla genişler. Bu bileşenler kesicinin otomasyon ve güvenlik sistemleriyle konuşmasını sağlar.
| Aksesuar | İşlevi | Kullanım Senaryosu |
|---|---|---|
| Motor mekanizması | Uzaktan açma kapama | Şebeke-jeneratör geçişi |
| Açtırma bobini | Sinyalle anında açtırma | Acil durdurma, yangın senaryosu |
| Düşük gerilim bobini | Gerilim kesilince açtırma | Enerji kaybında güvenli durma |
| Yardımcı kontak | Konum bilgisi | İzleme ve otomasyon |
| Kapak kilidi | Yanlışlıkla kapatmayı önler | Bakım güvenliği |
Stok ve Tedarik
Eaton NZM serisi kompakt şalterler proje bazlı tedarik edilmektedir. Akım değeri, kesme sınıfı, kutup sayısı ve gerekli aksesuar bilgisiyle birlikte stok ve teslim süresi bilgisini eticaret@mutel.com.tr adresinden alabilirsiniz
Aynı işlevi karşılayan ve hâlihazırda stokta bulunan alternatifler için Siemens kompakt şalter modelleri ve ABB XT serisi kompakt şalterler incelenebilir. Düşük akımlı çıkış hatlarında ise koruma Eaton PL6 devre kesicilere devredilir.
Kutup Sayısı Seçimi
| Kutup | Kesilen İletken | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| 3 kutup | Üç faz | Motor ve makine besleme, nötr kesilmesi gerekmeyen hatlar |
| 4 kutup | Üç faz + nötr | Nötrün de ayrılması gereken dağıtım panoları |
Sipariş Öncesi Kontrol Listesi
- Sürekli yük akımı hesaplandı mı?
- Montaj noktasındaki kısa devre akımı belirlendi mi?
- Kesme kapasitesi bu değerin üzerinde mi?
- Koruma ünitesi tipi (termik-manyetik / elektronik) belirlendi mi?
- Kutup sayısı nötr yapısına uygun mu?
- Alt kademe cihazlarla seçicilik planlandı mı?
- Gerekli aksesuarlar (mekanizma, bobin, kontak) listelendi mi?
Yaygın Hatalar
- Kesme kapasitesini hesaplamadan yalnız akım değerine bakarak seçim yapmak
- Ana şalter ayarını çıkış cihazlarıyla kademelendirmemek
- Nötrün kesilmesi gereken tesiste üç kutuplu model kullanmak
- Aksesuarı farklı kesici serisine takmaya çalışmak
- Termik ayarı sürekli yük akımının altında bırakıp gereksiz açma yaşamak
- Pano içinde ısı boşluğu ve bağlantı mesafesi bırakmamak
Kompakt şalter daha yüksek akım ve kesme kapasitesinde çalışır, koruma ayarı yapılabilir ve aksesuarlarla genişletilebilir. Otomatik sigorta ise düşük akımlı çıkış hatlarında sabit koruma sağlar.
Montaj noktasındaki beklenen kısa devre akımına göre belirlenir. Trafoya yakın panolarda 36 kA ve üzeri, daha uzak dağıtım noktalarında 25 kA sınıfı yaygındır.
Standart dağıtım ve motor besleme uygulamalarında termik-manyetik ünite yeterlidir. Hassas seçicilik, toprak arızası koruması ve ölçüm bilgisi gerekiyorsa elektronik ünite tercih edilir.
Üst kademedeki şalterin koruma ayarı, alt kademedeki cihazlardan yeterince yüksek seçilir. Elektronik ünitelerde ayrıca kısa gecikme ayarıyla alt kademeye öncelik tanınır.
Nötrün kesilmesi gerekmeyen motor ve makine beslemelerinde üç kutuplu, nötrün de ayrılması gereken dağıtım panolarında dört kutuplu model kullanılır.
Evet. Uygun motor mekanizması takıldığında uzaktan kumanda edilebilir. Acil durumlarda anında açtırma için ayrıca açtırma bobini kullanılır.