Sensörlü armatür montajı ve ayarı, doğru yapıldığında ışığın tam ihtiyaç anında yanıp gereksiz yerde sönmesini sağlar; yanlış yapıldığında ise sürekli yanan ya da hiç tetiklenmeyen bir kurulumla sonuçlanır. Montaj yüksekliği, sensörün baktığı yön, algılama mesafesi (SENS), yanma süresi (TIME) ve gün ışığı eşiği (LUX) potansiyometreleri bu dengeyi belirleyen beş ana değişkendir. Bu yazıda armatürü doğru konuma yerleştirmekten üç potansiyometreyi adım adım ayarlamaya, yanlış tetiklenme nedenlerinden 2 kablolu ve 3 kablolu bağlantı mantığına kadar pratik kurulumun tamamını ele alıyoruz.
Sensörlü armatürün performansı, kablolamadan önce nereye monte edildiğine bağlıdır. Yanlış yükseklik ya kör nokta bırakır ya da algılama yarıçapını gereksiz daraltır. PIR (pasif kızılötesi) sensörler insanın yan geçişini, üzerine doğru yürümesinden daha hassas algılar; bu yüzden konum kadar yön de önemlidir.
| Sensör Tipi | Önerilen Montaj | Yükseklik | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Tavan tipi 360° | Tavan ortası, geçiş hattının üstü | 2,5 – 3,5 m | Çok yüksekte algılama yarıçapı genişler ama hassasiyet düşer |
| Duvar tipi 110°/180° | Kapı/geçiş yanı, hareket yönüne dik | 1,8 – 2,2 m | Doğrudan kapı önüne değil, geçişi yandan görecek açıya |
| Yüksek tavan / depo | Geçiş koridoru üstü | 4 m ve üzeri | Mutlaka yüksek tavan için tasarlanmış model kullanın |
| HF / radar entegre | Armatür difüzörü arkasında gizli | Armatür yüksekliği | İnce kapak arkasından algılar; metal pano içine gizlenemez |
Sensörü ısı kaynaklarının karşısına kurmaktan kaçının. Klima menfezi, kalorifer peteği ve doğrudan güneş gören cam yüzeyler PIR için sürekli yanlış tetik üretir. Montaj tipini doğru eşleştirmek için sensörlü tavan ve duvar armatürleri kategorisindeki modelleri, gizli kurulum gereken kapalı gövdeler için ise radar sensörlü armatürler seçeneklerini inceleyebilirsiniz.
Çoğu sensörlü armatürün arkasında ya da yan kapağında üç ayar düğmesi bulunur. Etiketleri markaya göre değişse de işlevleri aynıdır. Ayara başlamadan önce hangi düğmenin neyi kontrol ettiğini bilmek, deneme yanılmayı kısaltır.
| Potansiyometre | Kontrol Ettiği | Tipik Aralık | Ne Zaman Değiştirilir? |
|---|---|---|---|
| SENS (Sensitivity) | Algılama mesafesi / hassasiyet | Yarıçap ~1 m – tam menzil | Geniş alanda artırılır, dar geçitte azaltılır |
| TIME (Yanma süresi) | Son hareketten sonra yanık kalma | ~5 sn – 8/15 dk | Geçişte kısa, oturulan alanda uzun |
| LUX (Daylight) | Gün ışığı / alacakaranlık eşiği | ~3 – 2000 lux (☀ – ☾) | Gündüz boş tetik varsa kısılır |
Birçok modelde LUX düğmesi güneş (☀) ve ay (☾) simgeleriyle işaretlenir: güneşe doğru çevirince armatür gündüz de yanar, aya doğru çevirince yalnızca ortam karardığında devreye girer. SENS ve TIME düğmeleri ise genellikle "-" ve "+" yönünde kademelidir. Bu üç ayarın doğru sırası, kurulumu tek seferde oturtmanın anahtarıdır.
Ayarları rastgele değil, belirli bir sırayla yapmak gerekir. Aksi halde LUX eşiği yanlışken yapılan SENS denemesi sizi yanıltır. Aşağıdaki süreç, sahada en az hatayla sonuç veren akıştır.
Sensörlü armatürle ilgili en sık şikâyet, ortada kimse yokken ışığın yanmasıdır. Bu çoğunlukla montaj konumu veya LUX/SENS ayarından kaynaklanır; nadiren cihaz arızasıdır. Aşağıdaki tablo, neden-çözüm eşleşmesini özetler.
| Belirti | Olası Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Gündüz de yanıyor | LUX eşiği güneş yönünde | LUX'u aya (☾) doğru kıs |
| Kimse yokken yanıyor | Klima/petek/güneş ısı akımı | Sensörü ısı kaynağından uzağa al |
| Komşu alanda tetikleniyor | SENS çok yüksek | Algılama mesafesini azalt |
| Sürekli yanıp sönüyor | 2 kablolu bağlantıda düşük LED yükü | Minimum yük şartını kontrol et |
| Rüzgârda yanıyor (dış mekân) | Sallanan dal/perde, yağmur | Görüş alanını sabitle, IP65 model kullan |
Camekân, raf veya panel arkasına gizlenen PIR sensörü görüş hattını kaybeder; bu da hem geç algılama hem de tutarsız tetik demektir. Dış mekânda yağmur ve hareketli gölgelere karşı en az IP65 koruma sınıfı tercih edilmelidir. Doğru koruma sınıfı ve menzile sahip bağımsız modüller için hareket sensörü sistemleri sayfasındaki seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
Montajın elektriksel tarafında ilk belirlenmesi gereken konu telleme tipidir. İki yöntem de yaygındır; aralarındaki fark, sensöre nötr hattının çekilip çekilmediğidir. Yanlış seçim, armatürün hiç çalışmaması veya sönmemesiyle sonuçlanır.
Sensöre faz, nötr ve yük (lamba) hattı ayrı ayrı gider. Sensör kendi elektroniğini sürekli nötr üzerinden besler. Kararlı çalışır, geniş yük aralığını ve düşük güçlü LED'leri sorunsuz sürer. Yeni tesisat için önerilen yöntemdir.
Sensör, klasik bir anahtar gibi yalnızca faz hattına seri bağlanır; nötr gerekmez. Mevcut anahtarı sökmeden dönüştürme için pratiktir. Ancak elektroniğini yükün üzerinden beslediği için çok düşük LED yüklerinde titreme veya sönmeme görülebilir; minimum yük şartı vardır.
Pratik kural: yeni kurulumda ve LED ağırlıklı projelerde 3 kablolu modeli seçin. Yalnızca tek hattın bulunduğu eski tesisatta dönüşüm yapıyorsanız 2 kablolu model kullanın; çok düşük LED yükünde sorun yaşarsanız üreticinin önerdiği paralel yük direnci (bypass) çözümünü uygulayın. Sensörü baştan armatüre gömülü almak isterseniz sensörlü LED armatürler tek parça çözüm sunar; genel kategori görünümü için sensörlü aydınlatma ürünleri başlangıç noktası olabilir.
Aşağıdaki tablo, montaj ve ayar pratiğini uygulayabileceğiniz gerçek modelleri ürün koduyla listeler. Kodlar ilgili ürün sayfasına bağlıdır; armatüre entegre çözümlerle bağımsız sensör modülleri ayrı satırlarda verilmiştir.
| Model | Tip | Koruma / Güç | Ürün Kodu |
|---|---|---|---|
| Pelsan Sense 18W 6500K Sensörlü Armatür | Sıva üstü LED, PIR | 18W / 6500K | 115377 |
| Pelsan Punto 24W Radar Sensörlü Tavan Armatürü | Sıva üstü, HF radar | 24W / IP40 | 108772 |
| Pelsan Havana G2 15W Sensörlü Tavan/Duvar Armatürü | Sıva üstü dış mekân | 15W / IP66 | 111242 |
| Pelsan Largo 36W Radar Sensörlü Etanj Armatür | 120 cm etanj, radar | 36W / IP65 | 113489 |
| Nade 180°/3 Hareket Sensörlü Duvar Armatürü | Duvar tipi PIR | 180° açı | — |
| Pelsan 360° Hareket Sensörü (bağımsız modül) | Tavan tipi PIR | IP20 | 314720 |
| Pelsan Radar Sensör (bağımsız modül) | HF radar modülü | IP20 | 314725 |
Sense 18W 6500K Sensörlü Armatür — 115377
Sensörlü armatür →Punto 24W Radar Sensörlü Tavan Armatürü — 108772
Sensörlü armatür →Havana G2 15W IP66 Sensörlü Armatür — 111242
Sensörlü armatür →Largo 36W Radar Sensörlü Etanj Armatür — 113489
Sensörlü armatür →Tavan tipi modeller genellikle 2,5–3,5 m, duvar tipi modeller ise 1,8–2,2 m yüksekliğe monte edilir. Yüksek tavanlı depo ve fabrikalarda 4 m ve üzeri için özel tasarlanmış model kullanılmalıdır. Önerilen yükseklik üreticiye göre değiştiği için armatür kılavuzundaki değer esas alınmalıdır.
Önce LUX (gün ışığı eşiği), sonra SENS (algılama mesafesi), en son TIME (yanma süresi) ayarlanır. LUX eşiği yanlışken yapılan SENS denemesi yanıltıcı olur. Tüm ayarlar bitince hem aydınlık hem karanlıkta gerçek koşulda test edilmelidir.
En yaygın neden LUX (gün ışığı) eşiğinin güneş yönünde kalmasıdır. Bu düğmeyi ay (☾) simgesine doğru çevirerek armatürün yalnızca ortam karardığında çalışmasını sağlayabilirsiniz. Sorun sürerse sensör, doğrudan güneş gören bir yüzeyden uzaklaştırılmalıdır.
Bu genellikle sensörün klima, kalorifer peteği veya egzoz menfezi gibi ısı kaynağı karşısına monte edilmesinden kaynaklanır; PIR ani sıcaklık değişimini hareket sanır. Sensörü ısı kaynağından uzağa alın ve SENS hassasiyetini düşürün. Dış mekânda sallanan dal veya yağmur da yanlış tetik yaratabilir.
3 kablolu bağlantıda sensöre faz, nötr ve yük hattı ayrı gider; kararlı çalışır ve düşük LED yüklerini sorunsuz sürer, yeni tesisat için önerilir. 2 kablolu bağlantıda nötr çekilmez, sensör anahtar gibi seri bağlanır; eski tesisat dönüşümünde pratiktir ama çok düşük LED yükünde titreme veya sönmeme görülebilir.
Hayır, çoğu sensör enerji verildikten sonra ilk 30–60 saniye kalibrasyon için sürekli yanabilir. Bu ısınma (warm-up) süresi normaldir. Armatürü değerlendirmeden önce bu süreyi bekleyin; süre sonunda ışık sönmüyorsa LUX ve TIME ayarlarını kontrol edin.
Bayi Girişi
