Bayi Girişi
Kategoriler
Seçilen Filtreler
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE1_NAME }}
{{ FILTERS.VARIANTS.TYPE2_NAME }}
Marka
Model
{{ FILTER.NAME }}
Fiyat
ABB Termik Röle: TF Serisi ve Ayar Aralıkları
Termik röle, bir motorun nominal akımını uzun süre aşması durumunda devreyi kesen koruma cihazıdır. Kısa devreye değil, sinsi ilerleyen aşırı yüke karşı görev yapar; bu nedenle motor sargısının ömrünü doğrudan belirler. 10 yıllık Pelsan aydınlatma bayiisi Mutel Elektrik olarak bu sayfada; ABB TF serisinin ayar mantığını, kontaktörle nasıl eşleştirildiğini, doğru ayar değerinin nasıl bulunduğunu ve gerçek sipariş kodlarıyla model seçeneklerini ele alıyoruz.
Önemli Güvenlik Uyarısı: Termik röle ayarı motor etiket değeri üzerinden yapılır ve yetkili teknik personel sorumluluğundadır. Ayar değerini yükselterek açma sorununu "çözmek", motor sargısını korumasız bırakır ve yangın riskine yol açar.
Termik Röle Ne Yapar, Ne Yapmaz?
Bir motor mekanik olarak zorlandığında, rulmanı sıkıştığında veya iki fazla çalışmaya başladığında akımı yavaşça yükselir. Bu yükselme kısa devre gibi ani değildir; dakikalar içinde gerçekleşir ve sigortayı çoğu zaman açtırmaz.
Termik röle tam bu boşluğu kapatır. İçindeki bimetal şeritler, üzerinden geçen akımla orantılı biçimde ısınır ve belirli bir sıcaklığa ulaştığında mekanizmayı serbest bırakır. Açma, akımın büyüklüğüne bağlı olarak saniyeler ile dakikalar arasında gerçekleşir.
| Arıza Tipi | Termik Röle | Görevli Cihaz |
|---|---|---|
| Aşırı yük (mekanik zorlanma) | Korur | Termik röle |
| Faz kaybı (iki fazla çalışma) | Korur | Termik röle |
| Sargı ısınması (uzun süreli) | Korur | Termik röle |
| Kısa devre | Korumaz | Sigorta / motor koruma şalteri |
| Kaçak akım | Korumaz | Kaçak akım rölesi |
| Gerilim darbesi | Korumaz | Parafudr |
TF Serisi ve Kontaktör Uyumu
ABB'nin TF serisi termik röleleri, doğrudan kontaktör gövdesinin altına takılacak biçimde tasarlanmıştır. Bu birleşme hem mekanik hem elektriksel olduğundan seri uyumu zorunludur.
- Doğrudan montaj: Röle, kontaktörün güç çıkış terminallerine ara kablo gerekmeden oturur.
- Ayrı montaj imkânı: Pano düzeni gerektirdiğinde ayrı montaj aparatıyla ray üzerine de takılabilir.
- Yardımcı kontaklar: Üzerinde açma bilgisini kumandaya taşıyan NK ve sinyal için NA kontak bulunur.
- Reset seçeneği: Elle veya otomatik reset konumu seçilebilir; kritik makinelerde elle reset tercih edilir.
- Test butonu: Kumanda devresinin doğru tepki verdiğini denemek için kullanılır.
Uyum notu: Termik röle ile kontaktör aynı markanın uyumlu serisinden seçilmelidir. Farklı marka veya boy sınıfındaki bileşenler mekanik olarak oturmadığı gibi, akım yolu bağlantısı da güvenli biçimde sağlanamaz. Uyumlu kontaktör seçenekleri ABB kontaktör kategorisinde listelenir.
Doğru Ayar Değeri Nasıl Bulunur?
Termik rölenin koruma kalitesi, tamamen ayar değerinin doğruluğuna bağlıdır. Ayar, kontaktörün akımına veya sigortanın değerine göre değil, yalnızca motor etiketindeki nominal akıma göre yapılır.
- Motor etiketini okuyun: Çalışma gerilimine karşılık gelen nominal akım (In) değerini bulun.
- Bağlantı tipini doğrulayın: Yıldız ve üçgen bağlantıda motorun çektiği akım farklıdır; etiketteki ilgili değer esas alınır.
- Ayar aralığını seçin: Rölenin ayar aralığı, motor nominal akımını ortasına yakın kapsamalıdır.
- Ayarı yapın: Kadran, motor nominal akım değerine getirilir.
- Yol vermeyi izleyin: Motor kalkarken açma yapmamalı, yüklü çalışmada ise koruma sağlamalıdır.
- Kayıt altına alın: Ayar değeri pano etiketine yazılır; bakım sırasında referans olur.
| Motor Gücü (400 V) | Yaklaşık Nominal Akım | Uygun Ayar Aralığı |
|---|---|---|
| 0,25 kW | ~0,7 A | 0,55 – 0,74 A |
| 0,37 kW | ~1 A | 0,74 – 1 A |
| 0,55 kW | ~1,5 A | 1,3 – 1,7 A |
| 1,1 kW | ~2,8 A | 2,3 – 3,1 A |
| 4 kW | ~9 A | 7,6 – 10 A |
Tablodaki değerler tipik dört kutuplu asenkron motorlar için yaklaşık büyüklüklerdir. Kesin ayar her zaman motorun kendi etiket değeri üzerinden yapılır; aynı güçteki farklı üretici motorların akımı değişkenlik gösterebilir.
Açma Sınıfı: Motorun Kalkış Süresiyle İlişki
Termik rölelerin açma sınıfı, aşırı yük durumunda ne kadar sürede tepki vereceğini tanımlar. Sınıf, motorun yol verme karakteriyle uyumlu seçilmelidir.
| Sınıf | Yaklaşık Açma Süresi | Uygun Uygulama |
|---|---|---|
| Sınıf 10 | Standart | Pompa, fan, kompresör gibi normal kalkışlı yükler |
| Sınıf 20 | Uzatılmış | Atalet momenti yüksek, yavaş kalkan yükler |
| Sınıf 30 | Uzun | Ağır kalkışlı özel makineler |
Genel uygulamalarda Sınıf 10 kullanılır. Motor kalkışı uzun sürüyor ve röle yol verme sırasında açıyorsa, ayarı yükseltmek yerine açma sınıfı daha uzun bir röle değerlendirilmelidir.
Faz Kaybına Karşı Duyarlılık
Üç fazlı bir motorda fazlardan biri kesildiğinde motor durmaz; kalan iki faz üzerinden çalışmaya devam eder. Bu durumda sargılardan geçen akım hızla yükselir ve sargı kısa sürede zarar görür.
Faz kaybına duyarlı termik röleler, fazlar arasındaki akım dengesizliğini algılayarak bu durumda daha hızlı açar. Sürekli çalışan ve operatör gözetimi olmayan tesislerde bu özellik önemlidir.
Ek koruma seçeneği: Faz sırası, faz kaybı ve gerilim seviyesi gibi parametrelerin ayrı ayrı izlenmesi gereken kritik tesislerde, termik rölenin yanında şebeke izleme rölesi kullanılır. Bu tip cihazlar ABB röle kategorisinde yer alır.
Reset Modu ve Bakım
Termik röle açtıktan sonra bimetalin soğuması beklenir; hemen resetlenemez. Bu bekleme süresi, motorun da soğuması için gereklidir ve atlanmamalıdır.
| Reset Modu | Çalışma Biçimi | Uygun Yer |
|---|---|---|
| Elle reset | Operatör butona basmadan devre kapanmaz | Kritik makine, güvenlik gerektiren hat |
| Otomatik reset | Soğuma sonrası devre kendiliğinden hazır olur | Yalnızca ani yeniden çalışmanın tehlike yaratmadığı yerler |
Otomatik reset, operatörün arızadan haberdar olmasını engelleyebilir. Bu nedenle kişi güvenliği söz konusu olan makinelerde elle reset tercih edilir.
ABB Termik Röle Modelleri ve Sipariş Kodları
Aşağıdaki tablo, Mutel'de aktif olan ABB termik rölelerden farklı ayar aralıklarını temsil eden örnekleri içerir. Her koda tıklayarak ürünün canlı sayfasına ulaşabilirsiniz.
| Ürün Kodu | Model | Ayar Aralığı | Yaklaşık Motor Gücü |
|---|---|---|---|
| 1SAZ721201R1021 | TF42 | 0,55 – 0,74 A | 0,18 – 0,25 kW |
| 1SAZ721201R1025 | TF42 | 1 – 1,3 A | 0,37 kW |
| 1SAZ721201R1028 | TF42 | 1,3 – 1,7 A | 0,55 kW |
| 1SAZ721201R1033 | TF42 | 2,3 – 3,1 A | 1,1 kW |
| 1SAZ721201R1043 | TF42 | 7,6 – 10 A | 4 kW |
| 2CSM142120R1201 | RD2 algılama rölesi | 0,05 – 5 sn | Kumanda devresi |
Termik röle yerine tek gövdede birleşik koruma tercih edilen panolarda ABB motor koruma şalteri modelleri kullanılır. Kumanda devresini genişletmek için ABB yardımcı kontak blokları eklenebilir.
Termik Röle mi, Motor Koruma Şalteri mi?
Termik Röle + Kontaktör
Koruma ve anahtarlama görevleri ayrı bileşenlerdedir. Arızalanan parça tek başına değiştirilir, ayar aralığı motora göre hassas seçilebilir. Uzaktan kumanda gereken motor çıkışlarının standart çözümüdür.
Motor Koruma Şalteri
Termik ve manyetik korumayı tek gövdede birleştirir, ayrıca elle açma kapama sağlar. Pano içinde yer kazandırır ve kısa devre korumasını da üstlenir. Uzaktan kumanda gerekiyorsa kontaktörle birlikte kullanılır.
Sipariş Öncesi Kontrol Listesi
- Motor etiketindeki nominal akım okundu mu?
- Ayar aralığı bu değeri ortasına yakın kapsıyor mu?
- Röle, kullanılacak kontaktör serisiyle uyumlu mu?
- Açma sınıfı motorun kalkış süresine uygun mu?
- Reset modu (elle / otomatik) uygulamaya uygun seçildi mi?
- Yardımcı kontak yapılandırması kumanda şemasıyla eşleşiyor mu?
- Kısa devre koruması devrede ayrıca bulunuyor mu?
Yaygın Hatalar
- Ayar değerini kontaktör veya sigorta akımına göre belirlemek
- Yol verme sırasında açıyor diye ayarı yükseltmek
- Farklı marka kontaktörle mekanik uyumu zorlamak
- Kritik makinede otomatik reset kullanmak
- Termik röleyi kısa devre koruması sanıp sigorta kullanmamak
- Yıldız-üçgen bağlantıda yanlış akım değerini esas almak
Motorun nominal akımını uzun süre aşması durumunda devreyi keserek sargıyı korur. İçindeki bimetal şeritler akımla orantılı ısınır ve belirli sıcaklıkta mekanizmayı serbest bırakır.
Ayar kadranı motor etiketindeki nominal akım değerine getirilir. Kontaktör veya sigorta değeri esas alınmaz. Yıldız-üçgen bağlantıda etiketteki ilgili akım değeri kullanılır.
Ayar değeri yükseltilmemelidir. Önce mekanik yük, kablo kesiti ve bağlantılar kontrol edilir; kalkış süresi gerçekten uzunsa daha yüksek açma sınıfına sahip bir röle değerlendirilir.
Hayır. Kısa devre koruması için devrede sigorta veya motor koruma şalteri bulunmalıdır. Termik röle yalnızca aşırı yük ve faz kaybı gibi yavaş gelişen arızalara karşı görev yapar.
Kişi güvenliği söz konusu olan makinelerde elle reset seçilir; böylece arıza fark edilmeden motor yeniden çalışmaz. Otomatik reset yalnızca ani yeniden çalışmanın tehlike yaratmadığı yerlerde kullanılır.
Bimetal şeritlerin soğuması gerekir. Bu bekleme motorun da soğuması için gereklidir; hemen devreye alınması sargının zarar görmesine yol açabilir.
Önerilmez. Röle doğrudan kontaktör gövdesine takıldığı için mekanik ve elektriksel uyum gerekir; farklı seri veya markada güvenli bağlantı sağlanamaz.